Elon Musk có đang e dè các hãng xe Trung Quốc?
Elon Musk có đang e dè các hãng xe Trung Quốc?
Đây là nơi ghi lại những nội dung công nghệ đáng chia sẻ hàng tuần, xuất bản vào mỗi thứ Sáu. ([Thông báo] Tuần tới là kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán, bản tin sẽ tạm nghỉ.)
Tạp chí này là nguồn mở, rất hoan nghênh các bạn đóng góp nội dung. Ngoài ra còn có dịch vụ “Ai đang tuyển dụng”, nơi đăng tải thông tin tuyển dụng lập trình viên. Để hợp tác, vui lòng liên hệ qua email (yifeng.ruan@gmail.com).
Ảnh bìa
Sân bay Lệ Thủy tại Chiết Giang vừa khánh thành vào tháng 7 năm ngoái. Đây là một sân bay miền núi nằm giữa những đồi núi trập trùng, với triết lý thiết kế là sự cộng sinh hài hòa với thiên nhiên. Một tác phẩm do văn phòng kiến trúc MAD của Mã Nham Tùng thực hiện. (via)
Elon Musk có đang e dè các hãng xe Trung Quốc?
Cách đây hai tuần, Elon Musk đã tuyên bố Tesla sẽ ngừng sản xuất hai dòng xe Model S và Model X.
Lời giải thích của ông là để dành chỗ trên dây chuyền cho robot và taxi tự hành (robotaxi).
Quyết định này rõ ràng sẽ giáng một đòn mạnh vào mảng kinh doanh ô tô của Tesla. Hãng vốn chỉ có bốn dòng xe dân dụng, giờ đây bỗng chốc mất đi một nửa, mà lại là hai dòng xe đắt đỏ nhất. Chỉ còn lại Model 3 và Model Y thuộc phân khúc giá rẻ.
Tại buổi họp báo, khi phóng viên hỏi liệu Tesla có kế hoạch ra mắt mẫu xe mới nào không, Phó chủ tịch kỹ thuật của Tesla đã trả lời thế này:
“Các bạn phải thay đổi cách nhìn về chúng tôi. Giờ đây chúng tôi tập trung nhiều hơn vào việc cung cấp dịch vụ vận tải, chứ không chỉ đơn thuần là cung cấp những phương tiện để mua bán trên thị trường.”
Musk bổ sung thêm:
“Tôi tin rằng, về lâu dài, chúng tôi sẽ chỉ sản xuất các phương tiện tự hành.”
Điều này đồng nghĩa với việc Tesla đã thay đổi định vị. Họ sẽ trở thành một công ty vận tải, thay vì là một nhà sản xuất ô tô. Hai dòng xe còn lại trong tương lai cũng có khả năng bị loại bỏ. Có lẽ Tesla sẽ chỉ sản xuất những phương tiện tự động hoàn toàn không cần người lái.
Ngay lập tức, một số nhà phê bình phương Tây đã đưa ra những chỉ trích gay gắt. Họ cho rằng việc Tesla từ bỏ sản xuất ô tô là một hành động “tự sát”.
Họ nhận định Musk đang lãng phí và hành động dại dột khi để sở thích cá nhân chuyển hướng sang những lĩnh vực khác mà không kiên trì với việc chế tạo xe hơi.
“Tesla đang để mặc mảng sản xuất ô tô vốn rất thành công của mình lụi tàn, chỉ để theo đuổi những thứ như robot và taxi tự hành. Đó là những dự án mà không ai biết liệu có thành công hay không, có được cấp phép hay không, và thậm chí là có thị trường hay không.”
Họ kêu gọi Musk đừng sợ hãi khi cạnh tranh với các hãng xe Trung Quốc. Hãy kiên trì để chế tạo ra những chiếc xe điện Mỹ vừa tốt vừa rẻ.
“Có thể có một kịch bản khác: Tesla vẫn là người dẫn đầu trong lĩnh vực xe điện, đồng thời tích cực nghiên cứu AI và công nghệ tự lái, ra mắt các mẫu xe giá cả phải chăng để cạnh tranh với xe điện Trung Quốc và mở rộng sang các phân khúc thị trường mới.”
Đây có lẽ là một quan điểm khá phổ biến hiện nay: Musk đã mất niềm tin vào việc cạnh tranh với các hãng xe Trung Quốc và không còn mặn mà với việc chế tạo xe hơi nữa.
Suy cho cùng, doanh số của Tesla trong năm 2025 đã sụt giảm so với năm 2024. Ngôi vương “nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới” cũng đã nhường lại cho BYD.
Vậy Musk có thực sự sợ hãi các hãng xe Trung Quốc không? Tôi xin chia sẻ góc nhìn của mình.
Đầu tiên, tôi không dám khẳng định việc chuyển đổi dây chuyền sang sản xuất robot là đúng hay sai, và tôi cũng không biết liệu ông còn muốn làm xe hơi nữa hay không. Tôi chỉ biết một điều: những người chỉ trích ông dường như hoàn toàn không hiểu gì về Musk.
Chúng ta đừng dùng tâm thế của một người bình thường để phán đoán Musk. Ông không phải là người đi theo những quy tắc thông thường.
Nếu từng đọc tiểu sử của ông, bạn sẽ thấy mọi dự án khởi nghiệp của Musk từ trước đến nay đều không hề bình thường. Từ những ngày đầu với PayPal, cho đến xe điện, năng lượng mặt trời, tên lửa có thể tái sử dụng, Starlink, hay giao diện não người (Neuralink), tất cả đều có một điểm chung: khi bắt đầu, những dự án đó đều chưa có tiền lệ thành công, và do đó, cũng chẳng có đối thủ cạnh tranh nào cả.
Cả đời Musk chỉ thích làm những việc “từ 0 đến 1”, những thứ tiên phong nhất mà chưa ai từng làm được. Việc tạo ra những sản phẩm giống với người khác để tranh giành thị phần hoàn toàn không nằm trong phong cách của ông.
Xe điện giờ đây đã trở thành một loại hàng hóa phổ thông. Các vấn đề kỹ thuật cốt lõi đều đã được giải quyết, rào cản gia nhập gần như không còn, và các hãng bắt đầu bước vào cuộc chiến khốc liệt về chi phí. Bạn nghĩ Musk liệu còn hứng thú với điều đó không?
Tôi tin rằng việc đánh bại các hãng xe Trung Quốc để trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất hay tiên tiến nhất thế giới vốn không phải là mục tiêu của ông. Ông cũng chẳng cần kiếm thêm tiền nữa khi đã là người giàu nhất thế giới.
Ngược lại, việc tạo ra những con robot đa năng, xây dựng đội xe tự hành, hay dấn thân vào những lĩnh vực mới mẻ chưa từng thấy mới thực sự là phong cách của Musk.
Tôi nghĩ đây là một bài học đáng để suy ngẫm. Các doanh nghiệp không chỉ nên theo đuổi mục tiêu làm lớn, làm mạnh, mà còn có thể hướng tới những điều chưa ai làm. Không chỉ để trở thành “số một” mà còn để trở thành “duy nhất”.
Tin công nghệ
Người sáng lập một trang web tiền điện tử đã chi tới 70 triệu USD để mua lại tên miền “ai.com”. Đây là giao dịch tên miền có mức giá cao nhất từng được ghi nhận.
Thật khó tin khi một tên miền đơn lẻ lại có giá trị lớn đến vậy, tương đương với hơn 500 triệu Nhân dân tệ.
Tên miền này hiện cho phép đăng ký sớm tên người dùng và liên kết thẻ tín dụng. Định hướng của nó là cung cấp các dịch vụ “AI Agent” trong tương lai.
Tên miền đắt thứ hai trong lịch sử là “Voice.com”, được công ty tiền điện tử Block.one mua từ MicroStrategy với giá 30 triệu USD. Đứng thứ ba là “360.com” được công ty 360 mua lại với giá 17 triệu USD.
Cách thể hiện biểu tượng cảm xúc (emoji) thường khác nhau trên mỗi hệ điều hành. Những năm gần đây, xu hướng chung là thiết kế của các hãng dần tiệm cận với phong cách của Apple.
Trong hình trên, biểu tượng “khẩu súng” cuối cùng đều đã chuyển thành “súng nước” theo thiết kế của Apple.
Một ngoại lệ thú vị là hệ điều hành HarmonyOS của Huawei, nơi các emoji vẫn giữ những nét riêng biệt so với các hệ thống khác.
Như hình trên, với biểu tượng “khẩn cầu”, chỉ có Huawei là thể hiện bằng hai bàn tay chắp lại.
Còn đây là hình ảnh chiếc diều, chỉ có Huawei là sử dụng hình ảnh diều giấy phong cách Trung Hoa truyền thống.
Nhiều trang web theo dõi người dùng bằng cách sử dụng “dấu vân tay người dùng” (fingerprinting), một mã định danh đặc trưng cho mỗi cá nhân thay vì dùng cookie như trước đây.
Gần đây, một phát hiện về cách LinkedIn tạo ra “dấu vân tay” này đã khiến nhiều người phải ngỡ ngàng.
Trang web này sẽ tải một danh sách chứa 2.953 tiện ích mở rộng (extension) của trình duyệt. Sau đó, một đoạn mã sẽ lần lượt kiểm tra xem bạn đã cài đặt những tiện ích nào trong số đó. Dưới đây là đoạn script mà các nhà nghiên cứu đã trích xuất được.
Hệ quả trực tiếp là khi truy cập LinkedIn, bảng điều khiển (console) của trình duyệt có thể xuất hiện hàng ngàn thông báo lỗi.
Bài viết
- Cứ dùng Postgres đi (Tiếng Anh)
Thông thường, chúng ta hay dùng các loại cơ sở dữ liệu khác nhau cho từng mục đích. Ví dụ như Elasticsearch để tìm kiếm, Redis để làm bộ nhớ đệm (cache), hay Kafka cho hàng đợi (queue). Bài viết này lập luận rằng, dù cho mục đích gì, Postgres đều có thể đáp ứng tốt nếu bạn cài đặt các plugin phù hợp.
- Branded Types trong TypeScript (Tiếng Anh)
Một kỹ thuật lập trình quan trọng trong TypeScript: thêm thuộc tính “brand” vào cùng một kiểu dữ liệu để tránh nhầm lẫn. Bạn cũng có thể tham khảo thêm một hướng dẫn khác cùng chủ đề để có cái nhìn sâu sắc hơn.
- Cách tôi xếp hạng các nhà hàng địa phương (Tiếng Anh)
Tác giả chia sẻ quá trình tải dữ liệu và đánh giá nhà hàng từ Google Maps để thực hiện việc tính điểm và xếp hạng bằng các phương pháp thống kê.
Một kỹ thuật JS nâng cao giúp bạn truy vết sự thay đổi của một đối tượng cụ thể trong bộ nhớ bằng cách tận dụng công cụ dành cho nhà phát triển.
- Cách truyền tin nhắn bằng tín hiệu Unix (Tiếng Anh)
Hệ thống Unix (bao gồm Linux và macOS) có cơ chế tín hiệu (signal) để kích hoạt các hành vi của tiến trình. Bản thân tín hiệu chỉ là những con số và không thể gửi tin nhắn văn bản trực tiếp. Nhưng bài viết này đã trình bày một cách rất khéo léo để thực hiện điều đó.
- Nguyên lý đằng sau phân phối Poisson (Tiếng Anh)
Phân phối Poisson dùng để mô tả xác suất của các sự kiện độc lập xảy ra với xác suất nhỏ. Bài viết này giải thích nguyên lý của nó một cách rất dễ hiểu.
Công cụ
Một ứng dụng Docker nguồn mở giúp bạn theo dõi lưu lượng mạng của các container Docker ngay trên trình duyệt.
Máy chủ dùng để chụp ảnh màn hình trang web. Bạn cần tự triển khai và gọi qua API.
Công cụ điều khiển điện thoại từ máy tính, cho phép truyền hình ảnh điện thoại lên màn hình máy tính và thao tác bằng bàn phím, chuột. Đây là phiên bản viết lại của scrcpy bằng Qt.
Phần mềm bắt gói tin (sniffing) nguồn mở đa nền tảng, hỗ trợ chặn và ghi đè lưu lượng HTTP(S).
Một giao diện hiện đại cho OpenWrt LuCI, được xây dựng dựa trên Vite và Tailwind CSS.
Phần mềm quay màn hình nguồn mở dành cho macOS.
Dịch vụ Web nguồn mở giúp xử lý các nguồn RSS như trích xuất nội dung đầy đủ, dịch thuật, tóm tắt hoặc lọc nội dung.
Thư viện hỗ trợ phát triển tiện ích mở rộng cho trình duyệt một cách nhanh chóng.
Phần mềm máy tính đa nền tảng dùng để kiểm thử API (hỗ trợ REST, GraphQL và gRPC), một sự lựa chọn thay thế cho Postman.
Bảng phân tích lưu lượng mạng nhẹ nhàng, giúp hiển thị và thống kê dữ liệu lưu lượng từ gateway nội bộ.
AI 相关
Bảng thống kê dữ liệu nội bộ cho Codex, công cụ lập trình của OpenAI.
Một máy chủ MCP cho phép AI kết nối với 17 loại cơ sở dữ liệu khác nhau. Ngoài ra còn có Excalidraw MCP giúp AI tạo ra các biểu đồ phong cách vẽ tay từ ngôn ngữ tự nhiên.
Ứng dụng dòng lệnh sử dụng AI để phân tích các tiến trình, tự động dừng ngay lập tức nếu nhận diện đó là tiến trình độc hại.
Tài nguyên
Trang web này sử dụng các hình ảnh động để giải thích khái niệm mạng thần kinh một cách sinh động.
Khóa học CNTT thực hành về Linux và DevOps, cho phép bạn thao tác trực tiếp trên máy ảo từ trình duyệt.
Một cuốn sách điện tử tiếng Anh miễn phí về học máy.
Hình ảnh
Bao bì card đồ họa ngày nay thường rất tối giản. Ví dụ như hộp của dòng 5090 dưới đây.
Nhưng hơn 20 năm trước, vào những năm đầu thế kỷ 21, mọi thứ hoàn toàn khác biệt với những thiết kế vô cùng cầu kỳ và màu sắc.
Lý do cho sự thay đổi này một phần đến từ ý thức bảo vệ môi trường. Phần khác là vì card đồ họa hiện nay hầu như không có đối thủ cạnh tranh gay gắt (hàng vừa lên kệ đã hết sạch), nên các hãng không còn mặn mà đầu tư vào bao bì nữa.
Điểm tin
Dubai hiện là thành phố phồn hoa nhất khu vực Trung Đông.
Nhưng vào năm 1950, nơi đây chỉ là một ngôi làng nhỏ ven biển giữa sa mạc, không có gì đặc biệt ngoài việc khai thác ngọc trai.
Vị trí địa lý của nó cũng không hề thuận lợi.
Dubai nằm trên một mũi đất nhô ra ở Biển Đỏ (mũi tên trong hình), cách xa các tuyến hàng hải chính, và xung quanh có rất nhiều cảng biển khác cũng sản xuất ngọc trai. Vậy tại sao người ta lại phải tìm đến Dubai?
May mắn thay, vào năm 1966, Dubai đã phát hiện ra dầu mỏ và thu về nguồn tài chính khổng lồ. Tuy nhiên, chỉ riêng dầu mỏ là không đủ để biến một nơi thành đô thị sầm uất.
Vào thời điểm đó, Quốc vương Dubai đã đưa ra những quyết định mang tính bước ngoặt: (1) Miễn thuế cho các thương nhân nước ngoài; (2) Phát triển thương mại, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho kinh doanh; (3) Tăng cường hạ tầng, dồn toàn bộ tiền dầu mỏ vào đường sá, sân bay, điện lực, viễn thông và cảng biển; (4) Tự do tín ngưỡng, bất kỳ ai cũng có thể đến Dubai mà không bị ép buộc tuân theo luật Hồi giáo.
Chính những biện pháp này đã thúc đẩy Dubai phát triển thần tốc. Sau này, khi dầu mỏ cạn kiệt, nền tảng thương mại của họ đã vững chắc, giúp thành phố chuyển mình sang các lĩnh vực tài chính, du lịch và bất động sản. Câu chuyện của Dubai cho thấy tài nguyên thiên nhiên không tự mang lại sự thịnh vượng, mà chính môi trường thuế thấp, sự bao dung, an toàn và ít rào cản mới là chìa khóa.
Phát ngôn
Theo định nghĩa của Jeff Bezos, một nhóm nhỏ là nhóm có thể ăn no chỉ với hai chiếc pizza lớn, tức là khoảng 5 đến 8 người. Sau khi AI xuất hiện, một nhóm nhỏ sẽ chỉ cần một chiếc pizza là đủ, vì đội ngũ giờ đây có lẽ chỉ cần 2 đến 3 người (bao gồm cả Product Manager và Designer).
— 《Sự trỗi dậy của đội ngũ kỹ thuật một chiếc pizza》
Quy tắc của chúng tôi là: (1) Mã nguồn tuyệt đối không do con người viết. (2) Mã nguồn không do con người kiểm duyệt. (3) Nếu mỗi kỹ sư tiêu thụ ít hơn 1000 USD token mỗi ngày thì vẫn còn dư địa để cải thiện.
Cơn sốt AI tại Mỹ đang khiến thợ điện trở nên khan hiếm, dẫn đến một số dự án xây dựng phải tạm dừng. Năm công ty lớn gồm Amazon, Google, Microsoft, Meta và Oracle dự kiến sẽ đầu tư vào phần cứng AI năm 2026 với số tiền tương đương ba phần tư ngân sách quốc phòng của Mỹ.
Các công ty khởi nghiệp có thể chia thành hai loại: O(n) và O(n^2), với n là thời gian. Công ty O(n) tăng trưởng tuyến tính theo thời gian, trong khi công ty O(n^2) sẽ có sự tăng trưởng bùng nổ vượt mức tuyến tính.
— 《Doanh nghiệp khởi nghiệp O(n) và O(n^2)》
Dấn thân vào lĩnh vực vật lý là sai lầm lớn nhất đời tôi, lẽ ra tôi nên chọn khoa học máy tính. Dù có thể tôi vẫn sẽ không có bạn gái, nhưng ít nhất thì tôi cũng sẽ kiếm được bộn tiền.
— 《Cấu trúc dải điện tử của Germani》
Nhìn lại các năm trước
Suy nghĩ lại về 6G (#338)
Bí quyết hàng đầu của viết lách kỹ thuật (#288)
Thời điểm tốt nhất để ngừng tìm kiếm (#238)
Âm nhạc là phản xã hội (#188)
(Hết)