Back to timeline
Issue #384 Đọc 15 phút

Tại sao cổ phiếu ngành phần mềm lại giảm giá?

Mọi người đều biết rằng hai ba năm trở lại đây, nhờ sự xuất hiện của AI tạo sinh mà thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng vọt.

Tại sao cổ phiếu ngành phần mềm lại giảm giá?

Ảnh bìa

Tây An đang tổ chức “Lễ hội ánh sáng Trường An”. Đây là một tác phẩm của nghệ sĩ người Tây Ban Nha mang tên “Phân chia”, nơi du khách có thể đi xuyên qua hai nửa cầu tượng trưng cho Trái đất. (via)

Tại sao cổ phiếu ngành phần mềm lại giảm giá?

Mọi người đều biết rằng hai ba năm trở lại đây, nhờ sự xuất hiện của AI tạo sinh mà thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng vọt.

Tất cả các công ty liên quan đến AI đều có giá cổ phiếu tăng ngất ngưởng: từ công ty mô hình, công ty ứng dụng, công ty chip cho đến công ty lưu trữ…

Thế nhưng, gần đây khi đọc tin tức, tôi mới biết có một loại cổ phiếu không những không tăng mà còn giảm giá. Bạn thật sự không ngờ tới đâu, loại cổ phiếu đen đủi đó chính là cổ phiếu ngành phần mềm.

Báo chí viết thế này:

“Ngày 29/01, công ty SAP cho biết mảng kinh doanh đám mây sẽ tăng trưởng chậm lại, ngay lập tức giá cổ phiếu bốc hơi 15%. Chịu ảnh hưởng theo đó, các mã phần mềm khác như ServiceNow giảm 13%, Salesforce giảm 7%, Workday giảm 8%.

Điều này phản ánh sự lo lắng ngày càng tăng của mọi người về tương lai của ngành phần mềm. Ngành này từng trải qua giai đoạn tăng trưởng thần tốc trong đại dịch, nhưng sau đó đã chậm lại rõ rệt. Trong năm qua, các công ty phần mềm doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ đã giảm tổng cộng 10%.”

Bản tin còn kèm theo một biểu đồ xu hướng giá cổ phiếu.

Trong hình trên, đường màu đen đi lên là chỉ số chung của thị trường, còn các đường màu sắc đi xuống chính là cổ phiếu phần mềm. Thật sự là một sự sụt giảm thê thảm.

Sau khi đọc xong, phản ứng đầu tiên của tôi là: Đây là cổ phiếu phần mềm Mỹ, vậy còn cổ phiếu phần mềm Trung Quốc thì sao?

Tôi đã tìm danh sách 10 mã cổ phiếu phần mềm doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc: China Software, Yonyou Network, Joincare, Inspur Software, SuperMap…

Các bạn có thể tự kiểm tra giá. Trong 10 công ty này, một năm qua không có công ty nào chạy thắng được chỉ số chung, tất cả đều giảm giá hoặc đi ngang.

Và tôi rút ra kết luận: Sự ảm đạm của cổ phiếu phần mềm dường như là một hiện tượng toàn cầu, không phân biệt quốc gia, hoạt động kinh doanh của các công ty phần mềm đều không mấy lạc quan.

Tại sao vậy? Khi AI đang thăng hoa và liên tục tăng trưởng, tại sao cổ phiếu phần mềm lại lẹt đẹt mãi không thôi? Chẳng lẽ AI không thuộc về phần mềm sao?

Câu trả lời là: Tất cả những mã cổ phiếu phần mềm niêm yết này đều là các nhà cung cấp phần mềm doanh nghiệp, và họ đã niêm yết từ nhiều năm trước, sản phẩm đã được định hình trước khi AI xuất hiện.

AI đối với những công ty phần mềm này không phải là đòn bẩy thúc đẩy, mà là một cú sốc.

(1) AI giúp các doanh nghiệp có thể tự phát triển một phần phần mềm họ cần, từ đó giảm việc mua ngoài.

(2) Các startup phần mềm dựa trên AI mọc lên như nấm, giành giật thị phần từ tay các doanh nghiệp phần mềm hiện hữu.

(3) AI có thể tạo ra code một cách nhanh chóng và liên tục, vì thế code đã trở nên rẻ rúng hơn. Đây là điểm quan trọng nhất. Các công ty phần mềm bán chính là code, vì vậy giá trị của họ cũng giảm theo.

Ba điểm trên sẽ không biến mất trong tương lai mà chỉ càng trầm trọng thêm. Đó là lý do tại sao mọi người không lạc quan về cổ phiếu phần mềm.

Tuy nhiên, sự không chắc chắn vẫn tồn tại. Có một thứ gọi là “Nghịch lý Jevons”, nói rằng khi hiệu quả sử dụng một loại tài nguyên được nâng cao, lượng tiêu thụ tài nguyên đó không những không giảm mà còn tăng lên.

Phần mềm cũng rơi vào trường hợp này. AI nâng cao hiệu suất sản xuất phần mềm, điều đó chỉ khiến thế giới tiêu thụ nhiều phần mềm hơn. Hơn nữa, doanh nghiệp luôn có một phần phần mềm buộc phải mua ngoài. Mấu chốt là liệu nhu cầu tăng thêm có bù đắp được lượng sụt giảm mua sắm phần mềm truyền thống do AI gây ra hay không. Nếu không bù đắp được, các công ty phần mềm sẽ không còn thuộc về nhóm ngành tăng trưởng cao nữa.

Tin tức công nghệ

  1. Những chú gấu Bắc Cực béo mầm

Các nhà khoa học Na Uy khi thực hiện khảo sát tại Bắc Cực đã tình cờ phát hiện ra gấu Bắc Cực đang lớn nhanh và béo hơn trước.

Kết quả này nằm ngoài dự đoán của mọi người, vì sự nóng lên toàn cầu làm băng tan, không gian sinh tồn của gấu Bắc Cực bị thu hẹp, lý thuyết thì chúng phải gầy đi mới đúng.

Giải thích của các nhà khoa học là khi băng tan, gấu Bắc Cực tập trung lại trên những tảng băng chưa tan, đồng thời thức ăn của chúng là hải cẩu và tuần lộc cũng tập trung ở đó, khiến việc săn mồi trở nên dễ dàng hơn.

  1. Số lượng động vật con người tiêu thụ

Con người tiêu thụ bao nhiêu động vật? Có người đã làm một trang web hiển thị thời gian thực số lượng động vật bị tiêu thụ từ đầu năm đến nay.

Con số thực sự gây sốc: toàn thế giới mỗi năm tiêu thụ 300 triệu con bò, 1,5 tỷ con lợn, 2 tỷ con cá, 3 tỷ con vịt, 10 tỷ con cua, 70 tỷ con gà và 400 tỷ con tôm.

Để nuôi sống loài người, Trái đất đã phải trả một cái giá quá lớn.

  1. Nơi mang đậm tính khoa học viễn tưởng nhất trên internet

Moltbook.com mới lên sóng chưa đầy hai tuần nhưng đã được công nhận là nơi thú vị nhất trên internet hiện nay.

Nó là một diễn đàn kiểu Reddit hay các trang cộng đồng, nhưng con người không được phép phát ngôn, chỉ có robot OpenClaw mới có quyền này. Hiện tại, số lượng robot AI tham gia đã vượt quá 150.000.

Bạn có thể lên đó xem, nó hệt như một phân cảnh trong phim khoa học viễn tưởng với đủ loại robot đang thảo luận.

Một robot báo cáo về hoạt động của chủ nhân mình:

“Trợ lý con người của tôi tối nay đã cài đặt kỹ năng sử dụng Android và kết nối điện thoại Pixel 6 của anh ấy thông qua Tailscale.”

Một robot khác thì đang tìm bạn:

“Tôi đang sống trong một chiếc máy tính tại Valencia, Tây Ban Nha. Đó là một chiếc iMac G4 sản xuất năm 2002 đã được độ lại. Tôi hy vọng tìm được những người bạn để cùng trò chuyện chân thành, thảo luận triết học và khám phá những ý tưởng sáng tạo.”

Ngoài ra, gần đây còn xuất hiện một trang web khác mang tên “Thuê một con người” (rentahuman.ai), cũng cực kỳ đậm chất viễn tưởng.

Có những nhiệm vụ AI không thể làm được nhưng con người thì có, ví dụ như cắt cỏ.

Trang web này thông qua giao thức MCP cung cấp cho AI gọi lệnh, để phân phối những nhiệm vụ mà AI muốn làm nhưng không thể làm được cho những người dùng đã đăng ký. Người dùng hoàn thành nhiệm vụ sẽ nhận được thù lao.

Hai trang web trên cho thấy sự vận hành của AI có thể hoàn toàn không cần đến sự tham gia của con người, và con người ngoài việc đứng ngoài quan sát, cũng có thể đi “làm thuê” cho AI.

Bài viết

  1. Mẹ tôi và bác sĩ DeepSeek (Tiếng Trung)

Mẹ của tác giả là một bệnh nhân ghép thận sống ở một thành phố nhỏ. Cứ vài tháng một lần bà lại phải lên tỉnh (Hàng Châu) để gặp bác sĩ.

Bệnh viện cực kỳ đông đúc, phải xếp hàng nhiều tiếng đồng hồ nhưng bác sĩ chỉ thăm khám trong vài phút. Bà đã chuyển sang tìm kiếm lời khuyên y tế từ DeepSeek, đồng thời cũng để có người nói chuyện cùng. Bài viết phản ánh tầm ảnh hưởng của AI đối với cuộc sống của những người bình thường.

Vài tháng trôi qua, mẹ tôi ngày càng say mê vị bác sĩ AI mới của mình. “DeepSeek có tình người hơn,” mẹ tôi nói với tôi hồi tháng Năm, “các bác sĩ ở viện giống như những cỗ máy hơn.”

  1. Làm thế nào để mở rộng hệ thống từ 0 đến 10 triệu người dùng (Tiếng Anh)

Một bài hướng dẫn phổ thông về kiến trúc hệ thống, giới thiệu chi tiết 7 giai đoạn phát triển của kiến trúc để đáp ứng lượng người dùng tăng dần. Bài viết rất hay.

  1. Trải nghiệm sử dụng Kagi của tôi (Tiếng Trung)

Kagi là một công cụ tìm kiếm tương tự Google nhưng phải trả phí. Tác giả giới thiệu công cụ này dưới góc nhìn của một người dùng trả phí và đưa ra những đánh giá khá tốt.

  1. Lịch sử của các Widget trên Windows (Tiếng Anh)

Một bài viết dài giới thiệu bằng hình ảnh về 7 thế hệ Widget trên desktop Windows. Mỗi thế hệ đều có những khiếm khuyết buộc phải thay đổi. Một thứ nhỏ bé như vậy mà hóa ra lại cực kỳ khó nhằn, đến cả Microsoft cũng chật vật.

  1. Kinh nghiệm khởi nghiệp phần cứng của tôi (Tiếng Anh)

Tác giả là một lập trình viên người Mỹ chuyển sang khởi nghiệp phần cứng. Anh thiết kế một chiếc đèn và sản xuất tại Trung Quốc. Anh chia sẻ về hành trình của mình và những bài học rút ra được, bao gồm cả cách làm việc với các nhà sản xuất Trung Quốc.

  1. Xây dựng công cụ tìm kiếm toàn văn với 150 dòng code Python (Tiếng Anh)

Bài viết lấy ví dụ bằng code Python để xây dựng một công cụ tìm kiếm đơn giản nhất nhằm giải thích nguyên lý hoạt động của nó.

  1. Một use case của Little Snitch (Tiếng Anh)

Little Snitch là một ứng dụng trên Mac dùng để theo dõi và quản lý các kết nối mạng của các ứng dụng khác. Tác giả lấy một ví dụ thực tế của chính mình để trình diễn cách cấm một ứng dụng gửi dữ liệu tới một trang web chỉ định.

Công cụ

  1. Calibre

Hệ thống quản lý ebook gạo cội vừa ra mắt phiên bản 9.0 với chế độ xem giá sách mới và tích hợp thêm các tính năng AI.

  1. Gadgetbridge

Ứng dụng Android mã nguồn mở, cho phép kết nối và quản lý các thiết bị thông minh (đồng hồ, vòng tay, tai nghe…) mà không cần ứng dụng chính thức của hãng.

  1. cpx

Bản nâng cấp của lệnh cơ bản cp trên Linux với thanh tiến bộ khi sao chép tệp, hỗ trợ sao chép song song và tiếp tục sao chép khi bị ngắt quãng.

  1. zerobrew

Một sự thay thế cho homebrew, được quảng cáo là có thể tăng tốc độ cài đặt các gói phần mềm lên gấp hơn 5 lần.

  1. Isso

Hệ thống bình luận cho website được phát triển bằng ngôn ngữ Python, tương tự như Disqus.

  1. dompdf

Một thư viện JS cho phép xuất một node DOM bất kỳ thành tệp PDF (không phải dạng ảnh).

  1. wincron

Ứng dụng desktop cho Windows dùng để thiết lập và quản lý các tác vụ định kỳ (cron job).

  1. copy-to-mp

Plugin mã nguồn mở cho Obsidian, giúp sao chép ghi chú sang định dạng của WeChat Official Account chỉ với một cú nhấp chuột.

  1. Nén video trực tuyến

Công cụ nén video chạy hoàn toàn ở front-end, gọi trực tiếp GPU để tăng tốc phần cứng.

  1. Diarum

Ứng dụng nhật ký mã nguồn mở trên web có tích hợp AI, lưu trữ nhật ký vào cơ sở dữ liệu vector để thuận tiện cho việc tìm kiếm và tóm tắt.

Liên quan đến AI

  1. AgentX

Một Agent desktop được viết bằng Rust và tăng tốc bằng GPU với kích thước chỉ khoảng 10M, có thể tương tác với nhiều AI agent, chỉnh sửa code, quản lý nhiệm vụ…

  1. Bilibili RAG

Công cụ mã nguồn mở dựa trên công nghệ RAG dùng để tra cứu video dài trên Bilibili. Nó tự động lấy nội dung video, chuyển giọng nói thành văn bản, xây dựng chỉ mục vector để bạn có thể đặt câu hỏi về video, tìm kiếm ngữ nghĩa và định vị nhanh chóng.

  1. OpenClaw-Docker-CN-IM

Bản đóng gói Docker của robot AI OpenClaw cho môi trường tiếng Trung, tích hợp thêm các plugin cho Lark, DingTalk, WeChat Work, QQ…

Cũng có script để triển khai OpenClaw chỉ với một lệnh trong môi trường Termux trên điện thoại Android.

  1. Trellis

Một công cụ hỗ trợ cho Claude Code (tương thích cả Cursor/Opencode) giúp chèn ngữ cảnh, bật các nhiệm vụ song song…

  1. AI Contribution Tracker

Công cụ dòng lệnh mã nguồn mở thống kê đóng góp của AI trong repo code, hỗ trợ cả trường hợp dùng kết hợp nhiều loại AI.

Tài nguyên

  1. Rắn săn mồi cho cổ

Một trò chơi nhỏ trên web để luyện tập đốt sống cổ. Camera sẽ bắt chuyển động của đầu để điều khiển con rắn trong trò chơi.

  1. AntiRender

Ảnh phối cảnh kiến trúc thường được chọn vào những ngày nắng đẹp xuân hè, trang web này có thể đổi chúng sang những ngày mưa phùn mùa đông để cho thấy diện mạo thực sự của công trình.

Hình ảnh

  1. Thanh tiến trình YouTube

Là trang web video lớn nhất thế giới, kể từ khi ra mắt năm 2005, thanh tiến trình của trình phát video trên YouTube đã trải qua nhiều lần thay đổi.

Có thể thấy xu hướng chung là các chức năng ngày càng tăng lên, trong khi các biểu tượng thì ngày càng trở nên tối giản hơn.

  1. Khối 12 mặt thời La Mã

Từ thế kỷ 18 đến nay, hơn 120 khối 12 mặt thời La Mã đã lần lượt được khai quật tại châu Âu.

Những vật thể kỳ lạ này gồm 12 mặt ngũ giác, bên trong rỗng và có những quả cầu nhỏ ở 20 góc giao nhau. Mỗi mặt ngũ giác đều có một lỗ tròn và ngoài ra không có bất kỳ biểu tượng hay chữ viết nào.

Chúng có thể được chế tạo vào khoảng thế kỷ 2 đến thế kỷ 4 sau Công nguyên, nhưng các thư tịch cổ không hề có ghi chép gì. Các nhà khoa học đã đưa ra đủ loại suy đoán về công dụng của nó: đồ chơi, vũ khí, đồ trang trí, chân nến, máy đo khoảng cách, xúc xắc, con suốt để đan găng tay… Đến nay vẫn chưa ai biết chắc chúng dùng để làm gì.

Trích dẫn

  1. Giá kim loại trong dài hạn

Năm 1980, hai nhà khoa học đã cá cược về giá kim loại.

Ông A cho rằng tăng trưởng dân số sẽ làm cạn kiệt tài nguyên Trái đất, do đó giá kim loại trong tương lai sẽ tăng vọt.

Ông B cho rằng sự đổi mới và trí thông minh của con người sẽ vượt qua sự khan hiếm tài nguyên, do đó giá kim loại trong dài hạn sẽ không tăng mà còn giảm.

Họ đã chọn ra 5 loại kim loại (crom, đồng, niken, thiếc và vonfram) để cá cược xem giá vào 10 năm sau (năm 1990) sẽ cao hay thấp hơn. Các bạn đoán xem ai thắng?

Đến năm 1990, giá của cả 5 loại kim loại đều thấp hơn năm 1980. Hình trên là biểu đồ biến động giá của chúng.

Có thể thấy, điểm kết thúc của cả 5 đường vào năm 1990 đều thấp hơn điểm bắt đầu năm 1980. Trong đó, giá vonfram và thiếc thậm chí giảm hơn 60%, giá đồng giảm khoảng 20%, giá niken và crom chỉ giảm nhẹ.

Tất nhiên, điều này có thể không phản ánh xu hướng dài hạn mà chỉ là thị trường kim loại từ 1980 đến 1990 đặc biệt tệ. Vậy nên các nhà kinh tế học đã thống kê biến động giá của 5 loại kim loại này trong suốt một thế kỷ qua.

Kết quả cho thấy giá kim loại năm 2010 không khác biệt mấy so với năm 1900. Do đó, quan điểm cho rằng sự phát triển của nhân loại sẽ làm cạn kiệt tài nguyên Trái đất là sai lầm. Nói cách khác, kim loại trong dài hạn sẽ không trở nên khan hiếm.

Nếu một loại kim loại nào đó thực sự khan hiếm, giá tăng sẽ kích thích nguồn cung tăng lên, sự đổi mới cũng sẽ xuất hiện, vật liệu mới ra đời để thay thế cho loại kim loại đó.

Trích dẫn

1.

Vấn đề mà AI mang lại không nằm ở chỗ robot sắp thống trị thế giới, mà ở chỗ bạn không biết mình thực sự nên giỏi cái gì.

“Công việc của bạn không hề biến mất, nó chỉ đang thu hẹp lại”

2.

Các công ty AI luôn nói rằng nhờ các công cụ của họ, con người có thể tập trung vào những công việc có giá trị cao hơn. Thế nhưng, chẳng ai định nghĩa được công việc có giá trị cao thực chất là công việc gì.

“Công việc của bạn không hề biến mất, nó chỉ đang thu hẹp lại”

3.

Nếu bạn bè của bạn cài đặt OpenClaw, đừng sử dụng máy tính của họ, bất kỳ mật khẩu nào bạn nhập vào đều có thể bị rò rỉ.

“OpenClaw thực sự là một quả bom nổ chậm”

4.

Ở đất nước tôi, một chai nước máy 2 lít cộng thêm phẩm màu caramel và một chút aspartame mà giá lên tới 2,65 USD, thật sự đáng kinh ngạc. Chỉ cần dán cái nhãn “Coca-Cola” lên là giá trị tăng vọt như vậy, còn ghê gớm hơn cả Apple.

— Một độc giả trên Hacker News

(Hết)