Bạn đang ở cấp độ nào trong lập trình AI?
Steve Yegge là một lập trình viên nổi tiếng người Mỹ. Ông từng làm việc tại Amazon và Google, nhưng ông nổi tiếng không phải nhờ viết phần mềm mà nhờ viết blog.
Bạn đang ở cấp độ nào trong lập trình AI?
Ảnh bìa
Khu vực cửa ngõ đầu mối đường sắt cao tốc Nghi Tân, Tứ Xuyên vừa khánh thành. Với nòng cốt là nhà ga đường sắt cao tốc, khu phức hợp bao gồm 8 tòa tháp, công viên trung tâm, trung tâm nghệ thuật kỹ thuật số và phố văn hóa thương mại. (via)
Bạn đang ở cấp độ nào trong lập trình AI?
Steve Yegge là một lập trình viên nổi tiếng người Mỹ.
Ông từng làm việc tại Amazon và Google, nhưng ông nổi tiếng không phải nhờ viết phần mềm mà nhờ viết blog.
Ông thích đăng những bài viết dài dằng dặc trên trang cá nhân, thao thao bất tuyệt đưa ra những nhận định cá nhân đầy thẳng thắn và không hề né tránh. Nhiều bài viết của ông được giới công nghệ đọc rộng rãi và tạo ra tiếng vang lớn.
Những bài viết này sau đó được tập hợp lại và xuất bản thành sách, thậm chí còn được dịch sang tiếng Trung với tựa đề “Tiếng thét của lập trình viên” (The Programmer’s Rantings).
Từ “ranting” trong tựa đề tiếng Anh thực tế có nghĩa là “gầm thét” hoặc “phàn nàn gay gắt”, và đó chính xác là phong cách hành văn của ông.
Tháng này, ông lại vừa đăng một bài viết mới chia sẻ góc nhìn về lập trình AI.
Ông nói rằng lập trình AI có 8 cấp độ, và bản thân ông đã đạt tới cấp độ 8 - tức là cấp độ cao nhất.
Cấp độ 1: Bạn chưa hề tiếp xúc với lập trình AI, IDE của bạn vẫn mang hình dáng truyền thống.
Cấp độ 2: Bạn cài đặt plugin AI vào IDE, mở thanh bên (sidebar) và để AI thỉnh thoảng đưa ra những gợi ý code xem bạn có chấp nhận hay không (Yes hoặc No).
Cấp độ 3: Bạn bắt đầu tin tưởng vào lập trình AI và bước vào chế độ YOLO (“Bạn chỉ sống một lần”, You Only Live Once). Để tiết kiệm thời gian và công sức, bạn không còn kiểm tra từng gợi ý của AI nữa. Cứ cái gì AI tạo ra là bạn nhấn Yes liên tục và chấp nhận hết.
Cấp độ 4: AI chiếm diện tích màn hình ngày càng lớn, vùng chỉnh sửa code thủ công chỉ còn được dùng để so sánh sự khác biệt (diff).
Cấp độ 5: Bạn bỏ luôn vùng chỉnh sửa code và chuyển sang dùng dòng lệnh (như Claude Code). Toàn bộ chiều rộng màn hình được dành cho AI. Bạn không còn xem kết quả AI tạo ra nữa mà chỉ nhìn vào tiến độ hoàn thành của nó.
Cấp độ 6: Bạn cảm thấy chỉ dùng một AI là quá chậm, thế là bạn mở từ 3 đến 5 cửa sổ để lập trình AI đồng thời nhằm tăng tốc độ.
Cấp độ 7: Số cửa sổ lập trình AI mở cùng lúc lên tới hơn 10 cái, đây đã là giới hạn để bạn có thể quản lý thủ công.
Cấp độ 8: Bạn bắt đầu sử dụng một bộ điều phối tác vụ AI (AI task orchestrator) để máy tính tự quản lý nhiều tiến trình lập trình AI chạy song song.
Trên đây là 8 cấp độ của lập trình AI, bạn đang ở cấp độ nào?
Mọi chuyện vẫn chưa dừng lại ở đó. Như đã nói, Steve Yegge đã đạt tới cấp độ 8. Ông cần một công cụ để quản lý các tiến trình lập trình AI song song nhưng không tìm được cái nào ưng ý.
Thế là ông chỉ đạo AI tự viết ra một công cụ và đặt tên nó là “Thị trấn Gas” (Gas Town). Cái tên này lấy cảm hứng từ phần 4 của bộ phim “Mad Max”, đó là sào huyệt của tên trùm Immortan Joe. Nơi đó đầy rẫy những động cơ khí đốt được lắp ghép từ các linh kiện cũ nát, vẫn chạy tốt nhưng trông có vẻ như sắp đổ sụp đến nơi.
Ông chia sẻ rằng việc phát triển “Thị trấn Gas” chỉ là sự chắp vá, không cần quan tâm đến tính hợp lý, cứ dùng được là đưa vào, không báo lỗi là chấp nhận. “Nó có 225.000 dòng code Go, tôi chưa bao giờ đọc code của nó và cũng chưa bao giờ có ý định đọc.”
Ông khuyên người dùng không nên sử dụng công cụ này vì nó yêu cầu một sự tin tưởng tuyệt đối vào AI. Hơn nữa, ngay cả khi tin tưởng, nó vẫn có thể làm mọi thứ rối tung lên. Ngoài ra, việc chạy nhiều AI cùng lúc cực kỳ tốn kém.
Dẫu vậy, ông vẫn đưa công cụ này lên mạng vì nó rất thú vị. Tính đến tuần trước, nó đã nhận được 6.000 sao trên GitHub.
Tin tức công nghệ
Một nông dân người Áo đã kinh ngạc phát hiện ra con bò nhà mình biết ngậm một cành cây dưới đất lên để gãi ngứa.
Phát hiện này gây chấn động vì nó cho thấy bò biết sử dụng công cụ, điều mà trước đây chưa từng có ai nhắc tới.
Hiện nay ngoài con người, chỉ có tinh tinh là được phát hiện biết dùng công cụ. Các nhà khoa học cho rằng cần phải đánh giá lại trí thông minh của loài bò.
Một công ty Mỹ đã thiết kế ra “hệ thống lưu trữ năng lượng bằng đường ray”, tận dụng các đường ray vùng núi để tích trữ năng lượng.
Khi điện dư thừa, hệ thống cáp treo dùng động cơ điện để vận chuyển các vật nặng từ chân núi lên đỉnh núi.
Khi thiếu điện, hệ thống tận dụng thế năng trọng trường để các vật nặng trượt dọc theo đường ray từ đỉnh xuống chân núi, thông qua xích tải để kéo máy phát điện.
Ưu điểm của hệ thống này là đơn giản, tin cậy, chi phí thấp và có thể sử dụng liên tục nhiều năm mà không bị suy giảm hiệu năng.
Số báo tuần trước có giới thiệu về khăn đeo cổ biết nói, số này lại có một phát minh tương tự. Nhóm nghiên cứu tại Đại học California, Los Angeles (UCLA) đã phát minh ra một miếng dán vùng cổ giúp các bệnh nhân không thể nói có thể phát âm trở lại.
Một số bệnh nhân do mắc các bệnh về thanh quản nên không thể phát âm được nữa, nhưng cơ vùng cổ của họ vẫn có thể cử động.
Miếng dán này khi dán vào vùng cổ bệnh nhân có thể cảm nhận được các chuyển động của cơ vùng này và chuyển đổi chúng thành tín hiệu điện để gửi đi.
Máy tính sau khi nhận được tín hiệu điện sẽ chuyển chúng thành giọng nói tương ứng, từ đó giúp người bệnh phát âm được.
Để khớp các chuyển động cơ vùng cổ với các loại âm thanh khác nhau, nhóm nghiên cứu đã sử dụng Machine Learning để thiết lập mối liên hệ giữa tín hiệu điện và các từ ngữ thông qua thuật toán.
Bài viết
- Trình phát nhạc Linux năm 2026 (Tiếng Anh)
Bài viết giới thiệu một vài trình phát nhạc chủ yếu hiện nay trên hệ điều hành Linux.
- Vô hiệu hóa có chọn lọc HTTP/1.0 và HTTP/1.1 (Tiếng Anh)
Bài viết hướng dẫn cách cấu hình nginx để cấm các giao thức HTTP/1.0 và HTTP/1.1, chỉ cho phép các client nằm trong danh sách trắng đi qua. Điều này giúp ngăn chặn phần lớn các cuộc tấn công và crawler.
Nếu bạn lỡ tay đưa mật khẩu lên GitHub thì phải làm sao? Bạn có thể sẽ sửa code ngay lập tức và dùng force push để ghi đè lên commit trước đó.
Bài viết này nói với bạn rằng làm vậy là chưa đủ. Bởi GitHub không hề xóa bỏ bất kỳ commit nào, bản commit cũ của bạn thực tế vẫn còn đó. Tác giả đã quét toàn bộ các sự kiện force push trên GitHub và thực sự phát hiện ra rất nhiều mật khẩu bị rò rỉ.
- Bộ đếm hoạt họa bằng CSS (Tiếng Anh)
Bài viết giới thiệu các cách viết bộ đếm số bằng CSS thuần.
- Những use case n8n của tôi (Tiếng Anh)
n8n là một bộ điều phối quy trình công việc (workflow orchestrator), giúp tạo các script tự động hóa bằng giao diện trực quan. Tác giả giới thiệu use case của mình: thông qua ứng dụng chat, gửi từng khoản chi phí tới server n8n cục bộ, AI sẽ tự động phân loại rồi lưu kết quả vào Google Sheets.
- Những kiến thức mới về HTML năm 2025 nên biết (Tiếng Anh)
Bài viết giới thiệu một vài thuộc tính và chức năng mới của HTML.
- Đề xuất các ứng dụng tự host (self-hosted) mới (Tiếng Anh)
Tác giả gợi ý một vài ứng dụng tự host mà ông yêu thích, tất cả đều khá tuyệt vời.
Công cụ
Một công cụ dòng lệnh dựa trên JS, giúp tập hợp log đầu ra của nhiều tiến trình vào một nơi để xem, có thể xem bằng terminal hoặc trình duyệt.
Môi trường desktop ảo ngay trên trình duyệt, mã nguồn mở.
Plugin ghi chú cho VS Code, coi cấu trúc phân tầng của ghi chú như các thư mục, hỗ trợ cả biểu đồ và liên kết nội bộ.
- CWD (Cloudflare Workers Discuss)
Hệ thống bình luận trang web dựa trên Cloudflare Workers.
Plugin Chrome mã nguồn mở, cho phép thực hiện các thao tác trình duyệt bằng cử chỉ chuột.
Một thư viện JS/TS dùng để tính toán quan hệ họ hàng của người Trung Quốc (xưng hô).
Ứng dụng desktop mã nguồn mở quản lý clipboard cho macOS với đặc điểm là có bảo vệ bằng Touch ID và mã hóa đầu cuối.
- EdgeTunnel (Refactored)
Một giải pháp tunnel triển khai trên Cloudflare Workers đã được tái cấu trúc mã nguồn.
Trình biên tập email trực quan mã nguồn mở, tạo các template email responsive bằng cách kéo thả linh kiện.
Ứng dụng mã nguồn mở cho macOS, hiển thị dung lượng đĩa bị chiếm dụng bởi các gói phần mềm khác nhau trên giao diện terminal và hỗ trợ dọn dẹp chúng.
Liên quan đến AI
Công cụ chuyển đổi ebook thành sách nói (audiobook).
Client desktop AI Agent mã nguồn mở, có thể thực thi nhiệm vụ, thao tác tệp tin tương tự như Claude Cowork.
Công cụ chuyển đổi giọng nói thành văn bản bằng AI chạy trên desktop mã nguồn mở.
- Phân Cảnh Đại Sư (Storyboard Studio)
Ứng dụng Windows mã nguồn mở dùng AI để thực hiện phân cảnh cho video.
Tài nguyên
- Claude Code thực chiến (Claude Code in Action)
Khóa học nhập môn Claude Code miễn phí chính thức từ Anthropic với 15 bài học video, tổng thời lượng khoảng 1 tiếng.
Trang web này có thể biến các hoạt động trên GitHub năm 2025 của một người dùng bất kỳ thành một bức ảnh phong cách giấy chứng nhận.
Tải ảnh chứa văn bản lên để tự động nhận diện xem nó sử dụng font chữ nào.
Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học trực quan mã nguồn mở, có hiển thị cấu hình electron lớp ngoài cùng.
Nền tảng học tiếng Nhật miễn phí với từ vựng, luyện nghe, bài viết…
Hình ảnh
Cách tôi lập trình đã thay đổi. Giờ đây tôi hiếm khi tự viết mà giao hết cho Claude Code tự động hoàn thành.
Việc tôi cần làm là mài dũa kết quả đầu ra của AI thành thứ gì đó bền bỉ và trường tồn hơn.
AI hầu như không bao giờ xóa code thừa. Nếu không có bàn tay của nhà điêu khắc, cuối cùng bạn sẽ chỉ nhận được một bức tượng thô kệch, không bản sắc, nặng nề đến mức không thể đứng vững và chẳng thể kể lên một câu chuyện nào cả.
Một nghệ sĩ người Pháp vẽ những bức bích họa tiêu bản bướm sống động như thật trên mặt ngoài các tòa nhà khắp thế giới nhằm khơi gợi sự quan tâm của mọi người về đa dạng sinh học.
Dưới đây là ảnh chụp thực tế, không phải sản phẩm của AI.
Miami
Houston
Tây Ban Nha
New York
Pháp
Trích dẫn
Có những công ty đã hoàn toàn giao phó việc lập trình cho AI, họ thậm chí chẳng buồn xem code nữa, AI viết gì là chạy nấy.
Tôi gọi đó là “lập trình hộp đen” (black-box coding). Quá trình phát triển trở thành một chiếc hộp đen, hoàn toàn không cần con người can thiệp và cũng chẳng hoan nghênh con người can thiệp. Việc duy nhất nó làm là chuyển đổi các thông số kỹ thuật thành phần mềm.
Tôi biết có những công ty nhỏ làm vậy, thường là những đội ngũ dưới 5 người. Dù chuyện này nghe có vẻ không tưởng nhưng rất có thể đó chính là tương lai của chúng ta.
Tôi từng hỏi một công ty như vậy rằng tại sao họ lại làm thế? Họ giải thích rằng là một công ty nhỏ, mục tiêu của họ là chứng minh tính hiệu quả của sản phẩm.
Vai trò của con người là thiết kế ra một hệ thống: tìm ra các pattern mới để giúp AI làm việc hiệu quả, chứng minh sản phẩm phần mềm đang xây dựng là ổn định và hữu dụng. Mọi việc còn lại cứ để AI lo, như vậy hiệu quả là cao nhất.
Tôi nghĩ lời giải thích này khá thuyết phục. Công ty này rất nhỏ nhưng chỉ trong vài tháng ngắn ngủi đã phát triển được những sản phẩm có thể chạy tốt. Trong đội ngũ đó có những người có hơn 20 năm kinh nghiệm phát triển phần mềm, từng tham gia xây dựng các hệ thống yêu cầu độ tin cậy cực cao, vậy nên họ không hề chọn “lập trình hộp đen” với một tâm thế ngây thơ và thiếu hiểu biết.
Tôi đang mong chờ ngày họ đưa sản phẩm cuối cùng ra thị trường.
Trích dẫn
1.
Đa số các tổ chức đã quen với việc sau khi nhận được cảnh báo hệ thống sẽ trực tiếp chất vấn: “Ai vừa mới deploy code đấy?”. Người ta tin rằng người merge code chắc chắn hiểu rõ nó hoạt động ra sao và có thể nhanh chóng sửa lỗi.
Điều gì sẽ xảy ra nếu code bạn deploy không phải do con người viết và cũng chẳng ai thực sự hiểu nó?
2.
Các công cụ như JavaDoc có thể trực tiếp tạo tài liệu từ code. Tôi thấy giá trị của những tài liệu tự động này không lớn lắm, chưa chắc đã dễ hiểu hơn việc đọc trực tiếp mã nguồn.
Không gì có thể thay thế được những tài liệu viết tay, được tổ chức tốt và được biên tập bởi con người.
— “Thế nào là tài liệu tốt và viết chúng như thế nào”
3.
Mọi ngôn ngữ và công nghệ bạn từng học và sử dụng, ngay cả khi chúng lỗi thời thì vẫn có giá trị. Chúng đều giúp việc học ngôn ngữ hay công nghệ tiếp theo trở nên dễ dàng hơn.
— “Họ đã lừa bạn, xây dựng phần mềm thực sự rất khó”
4.
Sau khi đã quen với lập trình AI, một ngày nọ tôi bàng hoàng nhận ra mình đã rơi vào bẫy một cách quá dễ dàng.
Tôi đã trở nên mù tịt về chính codebase của mình và cũng lười tự tay sửa lỗi. Chỉ cần dùng AI là tôi thấy tâm trạng phấn khởi, AI khiến tôi cảm thấy mình thông minh hơn, hiệu quả hơn và làm chủ mọi thứ. Chỉ khi rời xa AI, tôi mới nhận ra tất cả chỉ là ảo giác.
— “Có AI, tôi trở nên lười biếng và ngốc nghếch”
(Hết)