Trích dẫn từ "Elon Musk"
Gần đây tôi có đọc lại cuốn tiểu sử về Elon Musk viết từ mười năm trước: "Elon Musk: Tesla, SpaceX và hành trình tìm kiếm tương lai rực rỡ" (tựa tiếng Trung là "Gã sắt thung lũng Silicon").
Trích dẫn từ “Elon Musk”
Ảnh bìa
Người tuyết khổng lồ cao 19 mét tại Cáp Nhĩ Tân lúc chuẩn bị hoàn thiện. (via cgtn@instagram)
Trích dẫn từ “Elon Musk”
Gần đây tôi có đọc lại cuốn tiểu sử về Elon Musk viết từ mười năm trước: “Elon Musk: Tesla, SpaceX và hành trình tìm kiếm tương lai rực rỡ” (tựa tiếng Trung là “Gã sắt thung lũng Silicon”).
Đáng ra cuốn sách này đã lỗi thời rồi. Mười năm qua đã có quá nhiều chuyện xảy ra với Musk.
Nhưng khi cầm lên lật vài trang trước giờ đi ngủ, tôi lại thấy cuốn hút và đọc hết luôn.
Đây là cuốn tiểu sử được Musk ủy quyền. Ông trực tiếp tham gia phỏng vấn nên nội dung khá chất lượng. Hơn nữa, vì tôi đã biết những gì xảy ra sau đó, nên việc đọc lại những cuộc phỏng vấn từ mười năm trước lại mang đến nhiều chiêm nghiệm mới.
Cuộc đời Musk thực sự là một huyền thoại. Ông khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng. Sự hỗ trợ lớn nhất từ gia đình có lẽ là việc di cư từ Nam Phi sang Canada, còn lại đều do ông tự thân vận động.
Ông sáng lập Paypal, sau đó dùng số tiền bán công ty để lập ra ba công ty khác: Tesla, SpaceX và SolarCity.
Điều này thật điên rồ. Một kẻ ngoại đạo cùng lúc lấn sân vào ba lĩnh vực hoàn toàn khác nhau: ô tô điện, hàng không vũ trụ và năng lượng mặt trời. Những ngành này lúc đó đều mới manh nha, chưa có tiền lệ thành công cho cá nhân khởi nghiệp.
Điên rồ hơn nữa là ông đã làm cho cả ba công ty này thành công, thậm chí dẫn đầu thế giới (SolarCity sau này sáp nhập vào Tesla). Ông trở thành người giàu nhất thế giới từ đó. Thật kỳ diệu.
Đọc xong cuốn sách, điều tôi cảm nhận rõ nhất là hãy cứ bắt tay vào làm. Có khi bạn sẽ thành công thật đấy. Hãy nghĩ những điều người khác không dám nghĩ, làm những điều người khác không dám làm. Ngay cả những giấc mơ hoang đường nhất, nếu toàn tâm toàn ý dốc sức thực hiện thì vẫn có khả năng thành hiện thực.
Dưới đây là một vài trích dẫn tôi ghi chép lại.
(1)
Lúc khó khăn nhất, Tesla đã rất gần bờ vực phá sản.
Musk quảng bá Tesla là một công ty ô tô, nhưng thực tế họ chỉ là một nhóm thanh niên thuê một nhà xưởng lớn, trông giống như một phòng thí nghiệm khổng lồ đang mày mò chế tạo xe hơi hơn.
(2)
Musk không hiểu tại sao người ta lại thiết kế ra công tắc đèn xe.
Ông nói: “Thật thừa thãi. Trời tối thì đèn tự bật, đơn giản vậy thôi.”
(3)
Trong bản thiết kế đầu tiên của Tesla, vì nhà thiết kế chưa nghĩ ra hình dạng tay nắm cửa nên đã không vẽ vào.
Không ngờ Musk lại rất thích kiểu xe không có tay nắm cửa đó. Ông quyết định tay nắm cửa sẽ tự động bật ra khi cần thiết.
(4)
Musk cho rằng tương lai sẽ có khủng hoảng dân số và ủng hộ việc sinh nhiều con.
Ông đã cân nhắc rất kỹ cách lắp ghế trẻ em ở hàng ghế sau Tesla. Thiết kế cửa xe truyền thống khiến việc đặt ghế trẻ em và đưa trẻ vào ghế sau rất bất tiện. Vì vậy, Tesla đã áp dụng thiết kế cửa “cánh chim” (falcon-wing doors).
(5)
Dòng xe đầu tiên của Tesla là xe thể thao nhưng không được sản xuất hàng loạt. Dòng xe sản xuất hàng loạt đầu tiên là Model S, tên ban đầu là Model Sedan.
Từ “Sedan” có nghĩa là xe hơi bốn chỗ để phân biệt với xe thể thao. Nhưng Musk thấy từ này quá nhạt nhẽo. Người Anh hay gọi xe này là Saloon, nghe cũng chẳng ra sao. Cuối cùng, ông quyết định chỉ giữ lại chữ cái đầu tiên và gọi là Model S.
(6)
Yêu cầu của Musk đối với nhân viên là: Hãy toàn tâm toàn ý cho công việc và phải giải quyết xong vấn đề.
Đừng đợi cấp trên hướng dẫn hay chỉ thị chi tiết, cũng đừng đợi phản hồi từ người khác. Bạn phải chủ động tìm cách để hoàn thành công việc.
(7)
Ông cho rằng làm việc độc lập là trạng thái tốt nhất.
Một người không cần họp hành, không cần phải đạt được sự đồng thuận với ai, cũng không cần giúp đỡ người khác trong dự án. Bạn có thể một mình liên tục làm việc, làm việc và làm việc.
(8)
Điều nhân viên Tesla sợ nhất là xin Musk thêm thời gian hoặc kinh phí.
Bạn nhất định phải chuẩn bị cực kỳ chi tiết, giải thích cho ông ấy tại sao phải tuyển thêm người, cũng như lý do cần thêm thời gian và ngân sách. Nếu có mục tiêu tuyển dụng, bạn phải chuẩn bị sẵn CV của người đó.
(9)
Nếu bạn vừa bắt đầu đã nói với Musk rằng việc gì đó không làm được, ông ấy sẽ đuổi bạn ra khỏi văn phòng ngay lập tức, thậm chí có thể sa thải tại chỗ.
Với Musk, lý do duy nhất khiến một việc không thành công là nó vi phạm các nguyên lý vật lý cơ bản. Nhưng ngay cả thế, bạn cũng phải chuẩn bị kỹ càng, đi sâu vào từng khâu kỹ thuật để giải thích cho ông ấy tại sao không khả thi.
(10)
Musk yêu cầu nhân viên khi dự án chưa xong thì thứ Bảy và Chủ nhật vẫn phải làm việc và ngủ dưới gầm bàn.
Một số người phản đối, nói rằng nhân viên cũng cần nghỉ ngơi và dành thời gian cho gia đình.
Musk đáp: “Sau khi chúng ta phá sản, các anh sẽ có khối thời gian bên gia đình.”
(11)
Musk có cách tính giá trị thời gian của riêng mình. Ông dự tính mười năm sau, doanh thu mỗi ngày của công ty có thể đạt 10 triệu USD. Vì vậy, mỗi ngày chậm trễ tiến độ tương đương với việc mất đi 10 triệu USD.
(12)
Tư tưởng cốt lõi của Musk là thay đổi thế giới. Ông luôn thích bàn luận về sự sinh tồn của nhân loại.
Ngay từ khi bắt đầu khởi nghiệp, ông đã kết luận rằng cuộc đời rất ngắn ngủi. Nếu bạn thực sự nhận ra điều đó, bạn sẽ biết rằng khi còn sống, làm việc càng chăm chỉ càng tốt.
Tin tức công nghệ
Cảnh sát giao thông Estonia vừa gửi thiệp Giáng sinh màu đen cho hơn 800 tài xế lái xe nguy hiểm để nhắc nhở họ phải lái xe an toàn trong năm mới.
Đây đều là những tài xế từng vi phạm luật giao thông với các lỗi phổ biến là chạy quá tốc độ và không thắt dây an toàn.
Tấm thiệp in hình hiện trường một vụ tai nạn giao thông trong đêm khuya tĩnh mịch. Bầu trời có ánh trăng sáng, trên đường là xác xe sau tai nạn và xa xa là ánh đèn xe le lói.
Một thống kê thú vị là dù người ta hay gọi phụ nữ lái xe là “hung thần xa lộ”, nhưng trong số hơn 800 tài xế nguy hiểm này chỉ có 33 người là nữ.
2、Báo cáo Internet toàn cầu 2025
Cloudflare, nhà cung cấp dịch vụ CDN lớn nhất thế giới, vừa công bố “Báo cáo Internet toàn cầu 2025” với những số liệu thống kê đáng chú ý.
Năm 2025, lưu lượng Internet toàn cầu tăng 19%. Vì số lượng người dùng Internet gần như không đổi, lượng lưu lượng tăng thêm này đến từ các bot quét dữ liệu của AI (AI crawlers).
Top 10 dịch vụ Internet có lưu lượng lớn nhất gồm: Google, Facebook, Apple…
Trong lưu lượng di động, thiết bị Apple chiếm 35%, còn Android chiếm 65%.
Về trình duyệt, Chrome dẫn đầu với 66%, tiếp theo là Safari 15,4% và Edge 7,4%.
Cảnh sát Thượng Hải vừa triển khai loại xe tuần tra tự hành chuyên xử lý vi phạm đỗ xe.
Chiếc xe nhỏ này tự động di chuyển trên đường để chụp ảnh các phương tiện vi phạm.
Khi phát hiện xe đỗ sai quy định, nó sẽ nhận diện biển số và tải lên hệ thống cảnh sát. Hệ thống sẽ tự động gửi tin nhắn nhắc nhở chủ xe yêu cầu rời đi trong vòng 12 phút.
Sau 12 phút, chiếc xe sẽ quay lại kiểm tra. Nếu phương tiện vẫn chưa di dời, thông tin sẽ được chuyển về hậu đài để cảnh sát kiểm tra và ra phiếu phạt.
Theo báo cáo, chỉ riêng ngày 18 tháng 12, chiếc xe này đã phát hiện được 119 lượt phương tiện vi phạm đỗ xe.
4、Tàu lượn siêu tốc trong văn phòng
Một studio sáng tạo tại Thụy Điển đã xây dựng hệ thống tàu lượn siêu tốc trong nhà duy nhất trên thế giới ngay tại văn phòng của họ.
Đường ray tàu lượn này đi qua mọi ngóc ngách của văn phòng với tổng chiều dài 60 mét, điểm cao nhất cách mặt đất 3 mét.
Ngồi lên chiếc tàu lượn này, bạn có thể đi dạo một vòng quanh văn phòng và xem các đồng nghiệp đang làm gì.
Chủ studio cho biết mục đích của việc xây dựng này là “thúc đẩy sự tương tác giữa các nhân viên, phá bỏ những quy tắc cũ kỹ và nuôi dưỡng khả năng sáng tạo.”
Bài viết
1、Sự tiến hóa của kiến trúc phân tán (tiếng Anh)
Bài viết chia kiến trúc phân tán thành ba loại: P2P, Liên bang (như Mastodon) và Trung chuyển (như Nostr). Tác giả cho rằng đối với các ứng dụng phân tán quy mô lớn, kiến trúc trung chuyển mới là hướng đi của tương lai.
2、GitHub self-hosted Runner là gì? (tiếng Trung)
GitHub Actions có tính năng self-hosted runner cho phép các action chạy trực tiếp trên máy chủ của chính bạn. Bài viết giới thiệu chi tiết về khái niệm, nguyên lý và hướng dẫn thực hành qua ví dụ thực tế. (@luhuadong đóng góp)
3、Bố cục CSS Grid Lanes (tiếng Anh)
Các trình duyệt đã bắt đầu hỗ trợ bố cục CSS Grid Lanes giúp việc thực hiện các giao diện dạng thác nước (masonry) trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
4、Bộ lệnh 6502 dành cho người mới học hợp ngữ (tiếng Anh)
6502 là một CPU ra đời từ năm 1975, được dùng trong nhiều máy tính đời đầu như Apple II. Tác giả giải thích tại sao bạn nên dùng nó làm bộ lệnh đầu tiên khi bắt đầu học hợp ngữ (assembly).
5、Bạn nên dùng thư mục /tmp nhiều hơn (tiếng Anh)
Tác giả đề xuất thư mục /tmp trong Linux rất tiện lợi, bạn hoàn toàn có thể dùng nó làm nơi lưu trữ các tệp tạm thời cá nhân.
6、Chiến lược năng lượng sạch của Trung Quốc (tiếng Anh)
Một bài viết dài của phóng viên New York Times tại Trung Quốc trải nghiệm cuộc sống hiện đại nơi đây như xe tự lái, flycam giao đồ ăn. Ông cho biết “cảm giác như đang sống ở tương lai”.
Công cụ
1、MADOLA
Một ngôn ngữ kịch bản toán học mới giúp viết công thức toán học như lập trình. Nó có thể biên dịch sang HTML làm tài liệu hoặc sang C++ hay WebAssembly để chạy trực tiếp. (@AI4Engr đóng góp)
2、CattoPic
Dịch vụ lưu trữ ảnh dựa trên Cloudflare Worker giúp đẩy ảnh lên Cloudflare, hỗ trợ tự động chuyển đổi định dạng và quản lý nhãn. (@Yuri-NagaSaki đóng góp)
3、termdev
Cho phép gỡ lỗi trang web trực tiếp trong terminal thông qua kết nối với Chrome Devtool. (@taotao7 đóng góp)
Giúp thêm một hình biểu ngữ (banner) vào các dự án dòng lệnh viết bằng Rust. (@coolbeevip đóng góp)
Công cụ giám sát tài nguyên trên thanh menu macOS giúp theo dõi CPU, RAM, ổ đĩa, mạng và các tiến trình đang hoạt động. (@nobbbbby đóng góp)
Công cụ kiểm tra tĩnh cho mã nguồn C/C++, có thể tích hợp vào quy trình CI/CD để đơn giản hóa việc quản lý chất lượng code. (@shenxianpeng đóng góp)
7、Rote
Phần mềm ghi chú Web mã nguồn mở cho phép bạn tự triển khai trên máy chủ riêng. (@Rabithua đóng góp)
Framework trực quan hóa dữ liệu bằng JS dùng để tạo các loại biểu đồ thông tin trên web với hơn 200 mẫu có sẵn. (@Aarebecca đóng góp)
Bảng đồng hồ thời tiết thích hợp để tận dụng lại các thiết bị điện tử cũ. (@teojs đóng góp)
Ứng dụng Web mã nguồn mở dùng để thiết kế và triển khai các biểu mẫu khảo sát hoặc đăng ký. (@chenbz777 đóng góp)
11、Xget
Công cụ tăng tốc dựa trên điện toán biên (như Cloudflare Workers/Vercel/Netlify) giúp truy cập nhanh hơn vào các trang web dành cho lập trình viên. Ví dụ bạn có thể thay thế tên miền github.com bằng xget.xi-xu.me/gh. (@xixu-me đóng góp)
12、BoxLite
Một thư viện Python cho phép chạy một máy ảo siêu nhỏ ngay trong kịch bản để cung cấp sự cô lập về phần cứng. (@DorianZheng đóng góp)
13、Green Wall
Công cụ tạo báo cáo tổng kết năm cho tài khoản GitHub của bạn. (@Codennnn đóng góp)
Mẫu dự án fullstack Next.js + Cloudflare dành cho các dự án vươn ra thị trường quốc tế, tích hợp sẵn Edge Runtime, cơ sở dữ liệu D1 và lưu trữ R2. (@TangSY đóng góp)
Liên quan đến AI
1、Chaterm
Công cụ terminal thông minh tích hợp AI cho phép thực hiện các thao tác dòng lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên. (@zhouyu123666 đóng góp)
2、miniCC
Một công cụ thay thế cho Claude Code được phát triển cho mục đích học tập. (@Disdjj đóng góp)
Ứng dụng thuần frontend mã nguồn mở giúp dịch các tệp tài nguyên Android bằng AI, hỗ trợ đồng bộ đa ngôn ngữ và kiểm tra sai lệch. (@huanfeng đóng góp)
4、octopus
Công cụ hợp nhất API các mô hình lớn cho người dùng cá nhân, hỗ trợ kết nối nhiều nhà cung cấp, cung cấp tính năng cân bằng tải và thống kê lượng sử dụng. (@bestruirui đóng góp)
5、Vexor
Công cụ Python giúp tạo vector embedding cho các tệp trong thư mục hiện tại để phục vụ tìm kiếm ngữ nghĩa. (@scarletkc đóng góp)
6、Tada
Ứng dụng quản lý công việc mã nguồn mở có tính năng tóm tắt bằng AI. (@Leaomato đóng góp)
Tài nguyên
1、Nguyên lý các mô hình lớn (tiếng Anh)
Một bài viết giải thích nguyên lý mô hình lớn khá dễ hiểu, nội dung không quá dài và có nhiều hình vẽ minh họa tương tác sinh động. Rất đáng đọc.
2、So sánh tốc độ các ngôn ngữ lập trình
Trang web này dùng các ngôn ngữ lập trình khác nhau để tính số Pi theo công thức Leibniz, sau đó đưa ra bảng xếp hạng tốc độ. Nhanh nhất là C++ (clang++) và chậm nhất là Python (CPython).
Trang web này cung cấp ba tệp ZIP “bom” để tải về. Tệp nhỏ nhất chỉ có 42KB nhưng sau khi giải nén sẽ có dung lượng lên tới 5,5GB.
Hình ảnh
1、Hình ảnh khoa học xuất sắc nhất 2025
Tạp chí Nature bình chọn bộ ảnh khoa học xuất sắc nhất năm 2025.
Hai con ếch đang tranh giành lãnh thổ.
Nấm mọc tại một đài quan sát thiên văn bỏ hoang ở Nam Phi.
Năm 2022, nhà toán học nghiệp dư David Smith đã phát hiện ra một hình thù kỳ lạ trông giống như một chiếc mũ.
Điểm kỳ lạ của hình này là nó có thể lấp đầy không gian vô tận mà không hề tạo ra các mẫu lặp lại theo chu kỳ.
Không lâu sau, ông tiếp tục phát hiện thêm hai biến thể khác được gọi là “con rùa” và “bóng ma”, cũng có khả năng lát kín mặt phẳng mà không lặp lại.
Dưới đây là các họa tiết lát kín mặt phẳng từ ba hình thù này.
Ý kiến
Tôi cảm thấy mệt mỏi với kiểu lập trình “theo cảm hứng” (ambient programming). AI tạo mã quá nhanh khiến não tôi không theo kịp, không thể hoàn thành việc nghiệm thu hay rà soát mã nguồn kịp lúc. Tôi buộc phải nghỉ ngơi một thời gian mới có thể bắt đầu lại được.
— “Nỗi mệt mỏi khi lập trình theo cảm hứng”
Chế tạo xe hơi là một việc cực kỳ khó khăn. Một chiếc xe có khoảng 30.000 linh kiện riêng biệt. Công ty có thể chỉ trực tiếp mua 3.000 linh kiện vì những bộ phận như đèn pha được mua dưới dạng một khối thống nhất, nhưng thực tế nó chứa rất nhiều thành phần bên trong.
Chỉ cần một linh kiện từ nhà cung cấp cấp 2, cấp 3 hay cấp 4 gặp vấn đề là có thể kéo theo vấn đề cho cả chiếc xe.
— Phỏng vấn CEO RJ Scaringe của startup xe điện Rivian
Thực trạng của thế giới số là rất nhiều người (đặc biệt là người già) đã từ bỏ việc kháng cự, mặc cho các thiết bị điện tử đưa họ đi đâu thì đi.
Bởi vì một khi bạn muốn tìm hiểu cách vận hành của chúng, bạn sẽ thấy dưới lớp vỏ bọc tiện lợi, mọi thứ đều đầy rẫy sự thù địch. Những thao tác ngầm hiện diện khắp nơi và không thể làm sáng tỏ hoàn toàn. Việc giành lại dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư từ tay chúng là một cuộc chiến cực kỳ gian khổ và chắc chắn thất bại, cuối cùng chỉ mang lại cảm giác bất lực lớn hơn mà thôi.
— “Mọi thứ không hẳn là như vậy”
Học sinh ngày nay sở hữu nguồn tài nguyên giáo dục chất lượng chưa từng có, nhưng họ lại rơi vào bế tắc giữa hàng ngàn sự lựa chọn, không biết nên học gì hay dùng tài nguyên nào. Sở hữu tài nguyên không đồng nghĩa với việc tìm thấy phương hướng.
Mối nguy không đến từ sự trỗi dậy của Trung Quốc, mà đến từ tư duy của Mỹ. Nếu coi khoa học là một trò chơi có tổng bằng không, thì mỗi bằng sáng chế của Trung Quốc đều trông như một mất mát của Mỹ. Nhưng ý tưởng là phi cạnh tranh: Những đột phá khoa học của Trung Quốc không làm người Mỹ nghèo đi mà làm cho thế giới giàu có hơn. Một thế giới khoa học đa cực đồng nghĩa với tăng trưởng nhanh hơn, sự thịnh vượng lớn hơn và tiến bộ công nghệ được tăng tốc.
(Hết)