Cách kiếm 1 tỷ USD
Paul Graham là người sáng lập Y Combinator, vườn ươm khởi nghiệp lớn nhất nước Mỹ, đồng thời là cố vấn khởi nghiệp huyền thoại kiêm tác giả cuốn sách "Hacker và Họa sĩ".
Cách kiếm 1 tỷ USD
Ảnh bìa
Tại miền Nam Trung Quốc, người ta đội những chiếc mặt nạ chống nắng khổng lồ làm từ lá sen. (via)
Cách kiếm 1 tỷ USD
Paul Graham là người sáng lập Y Combinator, vườn ươm khởi nghiệp lớn nhất nước Mỹ, đồng thời là cố vấn khởi nghiệp huyền thoại kiêm tác giả cuốn sách “Hacker và Họa sĩ”.
Hiện tại ông đã nghỉ hưu, rời Thung lũng Silicon để về sống tại vùng nông thôn nước Anh.
Vào ngày 10 tháng 6 năm nay, nhận lời mời từ hiệp hội sinh viên Đại học Oxford, ông đã thực hiện một bài thuyết trình với tiêu đề cực kỳ táo bạo: “Cách kiếm 1 tỷ USD”.
Tôi thấy nội dung bài nói chuyện rất thú vị nên đã trích lọc lại vài ý chính dưới đây.
Nhiều người tin rằng việc kiếm được 1 tỷ USD là bất khả thi trừ khi làm chuyện phạm pháp hoặc vô đạo đức.
Dưới góc nhìn của tôi, chạm mốc 1 tỷ USD quả thực rất khó nhưng hoàn toàn khả thi, và cơ hội thực tế lớn hơn mọi người vẫn nghĩ nhiều.
Cách đây 21 năm, vào năm 2005, chúng tôi lập ra Y Combinator. Đến nay, chúng tôi đã rót vốn cho khoảng 6.500 startup.
Tính đến hiện tại, có khoảng 30 nhà sáng lập trong số này đã trở thành tỷ phú sở hữu tài sản trên 1 tỷ USD. Nhiều người khác cũng đang tiến rất sát đến cột mốc này.
Với 6.500 công ty và khoảng 20.000 nhà sáng lập, việc có 30 người cán mốc 1 tỷ USD chứng tỏ cơ hội không hề nhỏ.
Con đường duy nhất để họ đạt được con số 1 tỷ USD là xây dựng thành công một doanh nghiệp.
Gần đây tôi có trò chuyện với một nữ sáng lập. Khi tôi hỏi về tốc độ tăng trưởng của công ty, cô ấy đáp tháng trước đạt 93%. Điều này đồng nghĩa với việc tài sản ròng của cô ấy nhiều khả năng cũng tăng trưởng tương tự.
Chúng ta thử làm một phép toán đơn giản.
Giả định tài sản ròng hiện tại của cô ấy là 2 triệu USD, toàn bộ đều nằm dưới dạng cổ phần trong chính công ty của mình. Để chạm mốc 1 tỷ USD, giá trị doanh nghiệp chỉ cần tăng gấp 500 lần.
Theo bạn, startup của cô ấy cần bao nhiêu tháng để tăng trưởng gấp 500 lần?
Nếu công ty duy trì được đà tăng trưởng 93% mỗi tháng, ta chỉ cần tính logarit cơ số 1.93 của 500: log(500, 1.93).
Kết quả là 9.45.
Nói cách khác, xuất phát từ mốc 2 triệu USD, nếu giữ vững tốc độ tăng trưởng 93% mỗi tháng, bạn chỉ cần chín tháng rưỡi để tăng quy mô lên 500 lần và sở hữu 1 tỷ USD.
Giờ thì bạn đã hiểu vì sao câu đầu tiên tôi hỏi các nhà sáng lập luôn là về tốc độ tăng trưởng của họ rồi chứ.
Bạn có thể phản biện rằng tăng trưởng 93% mỗi tháng là phi thực tế. Vậy hãy thử hạ xuống mức 15% mỗi tháng, sau 5 năm con số này sẽ là bao nhiêu?
Chúng ta tính 1.15 lũy thừa 60 (5 năm tương đương 60 tháng). Kết quả của 1.15^60 xấp xỉ 4384.
Nghĩa là sau 5 năm, doanh thu công ty của bạn sẽ tăng gấp 4.384 lần.
If doanh thu tháng hiện tại là 10.000 USD, với tốc độ tăng trưởng đó, sau 5 năm doanh thu mỗi tháng sẽ đạt khoảng 44 triệu USD, tương đương 526 triệu USD một năm. Khi đó, nếu nắm giữ lượng cổ phần phổ biến như các nhà sáng lập khác, bạn chắc chắn đã là tỷ phú USD.
Thực tế, tăng trưởng 15% mỗi tháng tương đương với mức tăng chưa đầy 5,5 lần mỗi năm. Rất nhiều startup có thể đạt hoặc thậm chí vượt qua tốc độ này.
Tóm lại, nếu bạn khởi nghiệp ở độ tuổi đôi mươi và giữ được đà tăng trưởng cao, việc trở thành tỷ phú USD ở tuổi 30 là điều hoàn toàn nằm trong tầm tay.
Chìa khóa để giữ vững tốc độ tăng trưởng cao là tạo ra một sản phẩm đủ tốt để người dùng tự truyền tai nhau, từ đó mang lại lượng khách hàng mới liên tục.
Đây cũng là lý do vì sao tôi luôn hỏi về tốc độ tăng trưởng trước tiên. Tốc độ tăng trưởng chính là thước đo chính xác nhất cho việc bạn có đang đi đúng hướng với sản phẩm của mình hay không.
Bất kỳ ý tưởng nào bạn thực sự muốn thực hiện, dù nghe có vẻ kỳ quặc đến đâu, đều có tiềm năng trở thành một startup thành công.
Ý tưởng của bạn dù có điên rồ thế nào cũng khó lòng vượt qua Justin.TV mà chúng tôi đầu tư năm 2006.
Công ty này ban đầu chỉ có đúng một người: nhà sáng lập Justin Kan. Anh ấy gắn camera lên đầu, đi khắp nơi và livestream mọi thứ diễn ra trong cuộc sống của mình.
Sau đó, anh ấy xây dựng một nền tảng cho phép mọi người cùng livestream giống mình. Cuối cùng, công ty đã phát triển rực rỡ. Có thể bạn đã nghe danh nó, chỉ là hiện tại nó mang tên Twitch.
Mấu chốt của khởi nghiệp nằm ở việc thấu hiểu sâu sắc một tệp người dùng cụ thể để tạo ra chính xác thứ họ cần.
Người dùng thực sự muốn gì? Bạn có thể làm gì để cải thiện đáng kể cuộc sống của họ?
Đó chính là sự đồng cảm trong khởi nghiệp, phẩm chất mà chúng tôi luôn tìm kiếm và bồi dưỡng ở các nhà sáng lập.
Để kiếm được 1 tỷ USD từ khởi nghiệp, chung quy lại chỉ phụ thuộc vào hai yếu tố: tốc độ tăng trưởng và thời gian duy trì tăng trưởng.
Tốc độ tăng trưởng nằm ở việc tạo ra sản phẩm người dùng yêu thích và sẵn lòng chia sẻ; còn thời gian duy trì tăng trưởng phụ thuộc vào việc bạn có bước chân vào một thị trường đủ lớn hay không.
Nếu startup của bạn có thể tăng trưởng theo cấp số nhân và chiếm lĩnh một thị trường rộng lớn, giá trị của nó sẽ tăng vọt, và nghiễm nhiên bạn với tư cách là cổ đông sẽ trở nên vô cùng giàu có, thậm chí chạm mốc tỷ phú USD.
Các trang web đo tốc độ mạng kiếm tiền bằng cách nào?
Tháng 3 năm nay, gã khổng lồ tư vấn Accenture đã chi 1,2 tỷ USD để thâu tóm Speedtest và Downdetector.
Cả hai đều là những trang web miễn phí, một bên dùng để đo tốc độ mạng (ảnh trên), bên còn lại để kiểm tra xem một website có đang bị sập hay không. Điều này khiến nhiều người thắc mắc: tại sao các trang web miễn phí lại có giá trị lớn đến vậy?
Một nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng Speedtest thực chất là một cỗ máy in tiền thực sự. Mỗi ngày, hàng triệu người dùng trên toàn thế giới truy cập để đo tốc độ mạng, chưa kể vô số phần mềm tích hợp công cụ này để kiểm tra kết nối. Nhờ vậy, họ sở hữu một kho dữ liệu khổng lồ và thực tế về tốc độ mạng ở mọi khu vực và nhà mạng khác nhau.
Speedtest kiếm tiền bằng cách bán nguồn dữ liệu này. Là trang web đo tốc độ lớn nhất thế giới, các nhà mạng viễn thông luôn sẵn sàng chi tiền mua dữ liệu của họ để tối ưu hóa hạ tầng mạng lưới. Mỗi bộ dữ liệu có giá lên tới hàng trăm nghìn USD và lượng khách hàng mua hàng năm rất ổn định, mang lại nguồn lợi nhuận kếch xù cho Speedtest.
Do đó, Accenture thực chất đã mua lại một mô hình kinh doanh dữ liệu: người dùng tạo ra dữ liệu, doanh nghiệp đóng gói lại rồi mang đi bán. Nhìn chung, các trang web miễn phí chỉ có hai con đường kiếm tiền chính: một là quảng cáo, hai là bán dữ liệu do người dùng tạo ra.
Pull request không hề miễn phí
Richard Hipp, cha đẻ của hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQLite, đã giải thích trong một cuộc phỏng vấn lý do tại sao dự án của ông từ chối nhận mọi đóng góp mã nguồn (Pull Request - PR) từ bên ngoài.
Giả sử bạn gửi một PR cho SQLite và bảo tôi: “Này, tôi vừa phát triển một tính năng mới rất hay cho SQLite, gửi tặng ông bản PR này.”
Khi muốn tôi tích hợp nó vào mã nguồn chính, bạn nói: “Ồ, nó hoàn toàn miễn phí mà.”
Không, PR chưa bao giờ là miễn phí.
Thực chất bạn đang đưa ra một yêu cầu: bạn viết ra tính năng tuyệt vời này, rồi mong muốn tôi phải chịu trách nhiệm bảo trì, viết tài liệu hướng dẫn, chạy kiểm thử và tiếp tục chăm lo cho nó trong suốt 25 năm tới. Đó chắc chắn không phải là miễn phí.
Linus Torvalds từng có câu nói nổi tiếng: Từ “Free” vừa có nghĩa là bia miễn phí, vừa có nghĩa là tự do ngôn luận. Nhưng còn một định nghĩa khác: một chú cún miễn phí. Kiểu như “Này, tôi có chú cún này tặng bạn nuôi miễn phí nhé.” Bạn hiểu ý tôi rồi chứ?
Nhận một pull request cũng giống như việc ai đó tặng bạn một chú cún. Đến cuối ngày, căn nhà của bạn lại có thêm một sinh vật mới. Bạn không thể vứt bỏ nó đi vì bạn có trách nhiệm đạo đức phải chăm sóc nó cho đến cuối đời.
Tôi thì không muốn nhận bất kỳ chú cún miễn phí nào cả.
Tin tức ngắn
Một nghiên cứu chỉ ra rằng lực nắm của tay (độ chắc chắn khi cầm nắm vật thể) có khả năng dự báo nguy cơ tử vong chính xác hơn cả chỉ số huyết áp. Ở người trưởng thành, cứ mỗi 5 kg lực nắm giảm đi, nguy cơ tử vong lại tăng lên 16%.
Lưu trữ đắt đỏ đến mức nào? SanDisk vừa ra mắt một ổ cứng chuyên dụng cho PS5 với dung lượng chỉ 8TB nhưng có giá lên tới 3.000 USD, gấp ba lần giá trị của chính chiếc máy PS5 Pro!
Hy Lạp vừa hoàn thành đợt trùng tu đền Parthenon nổi tiếng tại Acropolis, Athens, bằng việc bổ sung các khối đá cẩm thạch còn thiếu.
Dưới đây là hình ảnh ngôi đền trước khi được sửa chữa.
Bài viết
- Chi tiết về phương thức HTTP QUERY mới (Tiếng Anh)
Giao thức HTTP đã chính thức bổ sung phương thức QUERY bên cạnh GET và POST truyền thống. Về cơ bản, đây là một phương thức GET có kèm theo thân dữ liệu (body), cho phép gửi lượng lớn tham số cùng lúc mà không lo bị máy chủ lưu cache.
- Giao thức mã xác thực ẩn danh PACT (Tiếng Anh)
Cloudflare hợp tác cùng ba trình duyệt lớn là Chrome, Firefox và Edge công bố phát triển một giao thức mới nhằm nhận diện lưu lượng truy cập từ bot. Trình duyệt sẽ đính kèm một mã xác thực (token) vào các yêu cầu HTTP của người dùng thực, giúp máy chủ nhận biết đó không phải là bot. Dù thông tin chi tiết chưa được tiết lộ nhiều, bạn có thể tham khảo bài giới thiệu của Mozilla. Về lý thuyết, giao thức này sẽ giúp chúng ta loại bỏ hoàn toàn các mã xác thực Captcha phiền toái.
- Sự trỗi dậy và suy tàn của OpenCL (Tiếng Anh)
Một bài viết đầy tính hoài niệm. Đầu thế kỷ 21, các hãng công nghệ từng muốn xây dựng một framework C++ chung để lập trình GPU, nhưng xung đột lợi ích giữa các bên khiến ban dự án không thể đi đến đồng thuận. Cuối cùng, CUDA của Nvidia đã vươn lên thay thế hoàn toàn và trở thành tiêu chuẩn công nghiệp cho các tác vụ xử lý đồ họa, đưa Nvidia trở thành bá chủ trong lĩnh vực phần cứng AI.
- Hãy dừng sử dụng JWT (Tiếng Anh)
Tác giả lập luận rằng không nên dùng mã JWT để duy trì trạng thái đăng nhập của người dùng, vì đó vốn là nhiệm vụ của Cookie. Trường hợp sử dụng hợp lý duy nhất của JWT là chuyển giao trạng thái người dùng giữa các hệ thống máy chủ khác nhau.
Bài viết chia sẻ một thủ thuật thú vị khi toàn bộ nội dung của trang web được giấu gọn gàng bên trong tệp biểu tượng favicon, sau đó dùng một đoạn mã Javascript để giải mã và hiển thị lên màn hình.
Công cụ
Hệ thống quản lý phiên bản mã nguồn mở của hãng game Epic Games. Điểm khác biệt lớn nhất so với Git là khả năng tối ưu hóa việc quản lý phiên bản cho các tệp tin nhị phân lớn. Nó chia các tệp nhị phân lớn thành các khối dữ liệu nhỏ hơn để lưu trữ và chỉ lưu lại các khối có thay đổi trong mỗi lần commit.
Công cụ tối ưu DNS chạy bằng dòng lệnh, giúp tìm ra máy chủ DNS cân bằng nhất giữa tốc độ phản hồi và độ ổn định dựa trên độ trễ trung bình cùng tỷ lệ phân giải thành công. (@palemoky đóng góp)
Hệ thống quản lý kho mã nguồn Git siêu nhẹ tương tự như Gitea, hỗ trợ đồng bộ dữ liệu từ các kho chứa trên GitHub. (@azhai đóng góp)
Công cụ giao diện đồ họa giúp quản lý tệp cấu hình ~/.ssh/config. (@baerwang đóng góp)
Tiện ích khóa bộ gõ trên macOS, cho phép chỉ định bộ gõ mặc định cho từng ứng dụng khác nhau. (@BlackHole1 đóng góp)
- Tạo ảnh bìa (Cover Maker)
Một công cụ trực tuyến giúp thiết kế ảnh bìa cho bài viết. (@Hao4Wang đóng góp)
Plugin cho Oh-My-Zsh giúp hiển thị trực tiếp công suất tiêu thụ điện, tình trạng pin, CPU, nhiệt độ CPU, tốc độ quạt tản nhiệt, dung lượng RAM và lưu lượng mạng ngay trên thanh nhập lệnh. (@luyangkk đóng góp)
Phần mềm KVM mã nguồn mở đa nền tảng, hỗ trợ chia sẻ bàn phím, chuột và bộ nhớ tạm (clipboard) giữa các máy chạy macOS, Windows và Linux trong cùng mạng nội bộ. (@fc221 đóng góp)
Ứng dụng mã nguồn mở trên Windows chuyên tạo video ngắn với phụ đề chữ lớn kiểu Trung Quốc, hỗ trợ nổi bật từ khóa, hiệu ứng phụ đề, chuyển văn bản thành giọng nói (TTS) nội bộ và giả lập giọng nói. (@alexchan197611 đóng góp)
Một công cụ nhỏ trên macOS giúp kéo thả, thay đổi kích thước, phóng to và sắp xếp các cửa sổ mà không cần phải bấm đúng vào thanh tiêu đề của ứng dụng. (@XueshiQiao đóng góp)
Trang web mô phỏng ánh sáng trong studio nhiếp ảnh. (@oukeming64-tech đóng góp)
Chạy ứng dụng Node.js trực tiếp trên trình duyệt bằng công nghệ Webcontainer, toàn bộ dữ liệu và mã nguồn đều được lưu trữ cục bộ. (@jsos-dev đóng góp)
AI
Plugin cho trợ lý lập trình Pi, hiển thị một cửa sổ học từ vựng tiếng Anh trong lúc chờ AI tạo mã nguồn. (@Chenggou1 đóng góp)
Giao diện làm việc với AI Agent chạy trực tiếp trên trình duyệt chỉ với một tệp HTML duy nhất, không cần cài đặt phức tạp. (@sligter đóng góp)
Ứng dụng trên GitHub tự động chấm điểm chất lượng cho các PR và issue để lọc bỏ các đóng góp kém chất lượng. (@Blue-B đóng góp)
Cổng kết nối AI (AI Gateway) tự triển khai, hỗ trợ tự động chuyển đổi giữa các gói tài khoản API khác nhau và đi kèm bảng quản lý tập trung. (@jorben đóng góp)
AI Agent mã nguồn mở chuyên tìm kiếm phim ảnh từ nhiều nguồn rồi tự động lưu về tài khoản lưu trữ đám mây của bạn, yêu cầu tự triển khai hạ tầng. (@fancydirty đóng góp)
Tài nguyên
Một trò chơi chẻ củi trực tuyến siêu thực tế trên trình duyệt.
- Solar Wanderer (Du hành Hệ Mặt Trời)
Mô hình Hệ Mặt Trời theo tỷ lệ thực ngay trên trình duyệt, hiển thị chi tiết 8 hành tinh cùng Mặt Trăng và 21 vệ tinh tự nhiên khác. (@hyqzz đóng góp)
Cuốn sách mã nguồn mở giới thiệu một cách dễ hiểu về giao thức đồng bộ thời gian chính xác PTP/IEEE 1588 và phân tích chi tiết mã nguồn LinuxPTP. (@Lularible đóng góp)
Trang web mô phỏng bầu trời đêm, cho phép khám phá các chòm sao và vũ trụ trực tiếp trên trình duyệt.
Hình ảnh
Một họa sĩ người Mỹ có thói quen vẽ nguệch ngoạc các mảng màu lên giấy mỗi khi rảnh rỗi.
Một ngày nọ, ông chợt nhận ra khi ghép các bức vẽ ngẫu nhiên này lại với nhau, chúng trông giống như một tấm bản đồ của thế giới giả tưởng.
Kể từ đó, ông bắt tay vào thực hiện dự án một cách nghiêm túc, ghép hơn 4.000 bức vẽ nguệch ngoạc thành một bản đồ thế giới ảo hoàn chỉnh.
Khi kết hợp tất cả các mảng màu lại với nhau, thế giới ảo tưởng này tạo thành một hình tròn hoàn hảo.
Trích đoạn
Cuối thế kỷ 18, Cách mạng Pháp bùng nổ.
Vào thời điểm đó, nước Pháp có vô số hệ thống đo lường hỗn loạn. Thậm chí có một đơn vị đo chiều dài được Vua Henry I của Anh định ra vào thế kỷ 11, dựa trên khoảng cách từ mũi của nhà vua đến đầu ngón tay của cánh tay duỗi thẳng về phía trước là 1 yard.
Những người cách mạng Pháp quyết định xây dựng một hệ thống đo lường hoàn toàn mới và thống nhất cho cả nước. Đơn vị đo chiều dài mới được đặt tên là “mét” (metre), tương đương với một phần mười triệu khoảng cách từ Bắc Cực qua đài thiên văn Paris đến Xích đạo.
Tuy nhiên, lúc đó không một ai biết chính xác độ dài một phần mười triệu đó là bao nhiêu.
Nhiệm vụ tính toán này được giao cho hai nhà thiên văn học. Bảy năm sau, vào năm 1799, họ đã trình bày kết quả đo đạc cuối cùng lên Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, chính là chiều dài của “một mét” ngày nay.
Viện Hàn lâm Khoa học Pháp sau đó đã chế tác chiều dài này thành các thanh bạch kim, tổng cộng 30 thanh, và gửi đi khắp nơi để người dân biết đây là tiêu chuẩn đo lường mới. Những thanh này được gọi là “mét nguyên mẫu”.
Các phép đo bằng thiết bị hiện đại trên các thanh bạch kim còn lưu giữ cho thấy chúng có độ chính xác cực cao, chỉ ngắn hơn tiêu chuẩn ngày nay khoảng 0,2 mm.
Định nghĩa này của mét được sử dụng cho đến nửa sau thế kỷ 20. Khi đó, các nhà khoa học đề xuất dùng bước sóng ánh sáng để biểu diễn khoảng cách vì bước sóng ánh sáng là bất biến. Do đó, định nghĩa về mét đã được thay đổi thành: 1 mét bằng 1.650.763,73 lần bước sóng của ánh sáng đỏ cam do nguyên tử krypton phát ra khi có dòng điện đi qua bóng đèn chứa đầy khí krypton.
Tuy nhiên, việc dùng bước sóng này để đo các chiều dài cực nhỏ vẫn gặp nhiều bất tiện. Năm 1983, định nghĩa về mét lại được đổi sang dựa trên tốc độ ánh sáng: 1 mét tương đương với quãng đường ánh sáng đi được trong chân không trong khoảng thời gian 1/299.792.458 giây.
Trích dẫn
1. Hãy nâng cao bản thân bằng cách mang lại lợi ích cho người khác. Đó mới là những gì chúng ta theo đuổi.
— 《Tại sao chúng tôi tuyển dụng kỹ sư junior》
2. Tiêu chuẩn nhà ở đáng sống tại châu Âu là từ trong nhà có thể nhìn thấy ít nhất ba cái cây, mật độ bao phủ cây xanh của khu dân cư đạt tối thiểu 30%, và khoảng cách đến công viên gần nhất không quá 300 mét.
— 《Bạn có nhìn thấy ba cái cây không?》
3. Khi đọc những cuốn sách xuất bản trước năm 2022, tôi biết chắc chắn từng từ ngữ trong đó đều được con người gõ phím, soát lỗi, biên tập và hiệu đính. Điều này vô hình trung tạo ra một ảnh hưởng sâu sắc, khiến tôi trân trọng cuốn sách cùng nội dung của nó nhiều hơn.
— 《Những cuốn sách trước năm 2022》
4. Tôi nhận ra mình đang rơi vào tình cảnh trớ trêu của rất nhiều kỹ sư tại các tập đoàn công nghệ lớn. Chức danh và mức lương của tôi chỉ cao hơn một kỹ sư junior một chút, nhưng khối lượng và tính chất công việc hàng ngày lại tương đương với cấp bậc “senior” hoặc “principal”. Mỗi lần xin thăng chức tôi đều thất bại. Tôi cảm giác mình liên tục giải quyết các vấn đề vượt cấp đến hai bậc, nhưng phần thưởng duy nhất nhận được lại là sếp giao thêm nhiều việc hơn.