Phỏng vấn một người lạc quan
Kevin Kelly (thường gọi là KK, sinh năm 1952) là một tác giả và nhà tương lai học nổi tiếng. Ông từng xuất bản nhiều cuốn sách bán chạy như "Out of Control" và có tầm ảnh hưởng rất lớn trong giới công nghệ.
Phỏng vấn một người lạc quan
Ảnh bìa
Vườn quế Dư Hàng gần ga Tây Hàng Châu. 8.000 cây quế ở đây đều được cắt tỉa thành hình đầu nấm. (via)
Phỏng vấn một người lạc quan
(1)
Kevin Kelly (thường gọi là KK, sinh năm 1952) là một tác giả và nhà tương lai học nổi tiếng. Ông từng xuất bản nhiều cuốn sách bán chạy như “Out of Control” và có tầm ảnh hưởng rất lớn trong giới công nghệ.
Ở tuổi 73, KK vẫn tràn đầy nhiệt huyết. Trang web cá nhân kk.org của ông cập nhật gần như mỗi tuần.
Nếu để ý kỹ trang chủ, bạn sẽ thấy một dòng chữ ở phía trên cùng:
Dòng chữ này viết rằng:
Trong dài hạn, tương lai do những người lạc quan quyết định.
Câu nói này tóm gọn niềm tin của ông: Phải lạc quan, phải tin tưởng vào tương lai. Bởi vì những người lạc quan sẽ bắt tay vào hành động, mà thế giới này vốn do những người dám làm quyết định.
Điều này làm tôi nhớ đến một câu nói khác: “Người bi quan luôn đúng, nhưng người lạc quan mới thành công.”
Ý nghĩa cũng tương tự. Người bi quan chẳng thấy hy vọng gì nên chẳng buồn làm gì, kết quả là chẳng có gì thay đổi và lời tiên tri bi quan của họ trở thành sự thật. Người lạc quan sẵn lòng hành động, và chỉ khi hành động họ mới có cơ hội thành công. Thành công vì thế luôn thuộc về họ.
(2)
KK có một xưởng làm việc tại vùng nông thôn bang California. Một phóng viên tạp chí Mỹ gần đây đã đến tận nơi để phỏng vấn ông. Phóng viên này đã vô cùng kinh ngạc khi thấy xưởng làm việc trông chẳng khác nào một thế giới cổ tích.
“Đó là căn nhà cuối cùng trên con lộ ngoại ô thị trấn Vallemar, một tòa nhà khổng lồ kiểu kho thóc nằm ngay dưới chân một sườn đồi dốc đầy hoa dại và cây cổ thụ. Trời âm u, không khí nồng đượm mùi biển và mùi khuynh diệp. Tôi thấy một tấm biển nhỏ ghi ‘kk.org’ treo trên cửa, khi đó mới biết mình không tìm nhầm chỗ.”
Bên trong xưởng làm việc cũng kỳ diệu y như chủ nhân của nó vậy.
Cạnh cửa ra vào là một giá sách kịch trần đầy ắp đủ loại sách, có cả thang sắt để trèo lên tầng trên.
Bức tường đối diện là một kệ trưng bày tầng tầng lớp lớp những món đồ lạ lùng mà KK thu thập từ khắp nơi trên thế giới: từ chiếc mũ da đại bàng của Mông Cổ đến bộ xương chim nhỏ xíu.
Ông bảo phóng viên thử nhấc một quả cầu nhỏ dưới sàn nhà. Quả cầu nặng đến mức phóng viên không thể nhấc nổi. KK giải thích đó là quả cầu làm bằng vonfram, có mật độ tương đương vàng ròng. Vì thế, cảnh tội phạm trong phim xách túi vàng chạy băng băng là điều không tưởng. Bạn đi bộ còn khó khăn, nói gì đến chạy.
Những món đồ trang trí này phản ánh đúng cá tính của KK: ông yêu thích những gì mới lạ và sáng tạo. Khi phóng viên hỏi về món đồ cổ nhất trong phòng, ông lập tức chuyển chủ đề. Nhà tương lai học này không hề có hứng thú với sự hoài cổ hay quá khứ.
(3)
Phóng viên hỏi: “Ông yêu thích nhiều thứ và thực hiện nhiều dự án trong đời, nhưng chưa có dự án nào trở nên thực sự khổng lồ hay tham gia vào các công ty kỳ lân, ông nghĩ sao về điều đó?”
KK trả lời rằng ông chỉ đơn giản là đi theo sở thích của mình. Bất cứ điều gì thấy thú vị, ông đều muốn làm. Ông không theo đuổi đích đến, ông theo đuổi định hướng từ bên trong.
Thực ra cũng không phải cố công theo đuổi. Chỉ cần bạn làm điều mình thích, thôi thúc bên trong sẽ tự động đẩy bạn đi tiếp. Và khi gặp thất bại, bạn có thể chịu đựng được vì đó là công việc bạn yêu. Bạn cảm nhận rõ rằng chỉ cần kiên trì, sau này bạn sẽ nhận được nhiều sự đền đáp hơn về mặt tâm hồn.
Những dự án ông làm không phải để chiến thắng bất kỳ ai hay chiến thắng thế giới, mà để thỏa mãn trí tò mò và hiện thực hóa các ý tưởng sáng tạo.
Nhìn lại cuộc đời, KK thấy mình không tạo nên một sự nghiệp vĩ đại hay tạo ra giá trị cho cổ đông, nhưng ông có được sự thỏa mãn nội tâm mà không phải theo cách nuông chiều bản thân. Ông đã sống một cuộc đời đầy niềm vui, sức sống, không lo âu, không đau khổ và cũng không tự phụ.
Kho kiến thức PandaWiki hỗ trợ AI
Nếu bạn muốn tự xây dựng một trang tài liệu kiêm kho kiến thức (Knowledge base) tích hợp tính năng AI, PandaWiki là một lựa chọn đáng cân nhắc.
(1) Đây là sản phẩm của một đội ngũ Trung Quốc, hiện đã đạt 6.700 sao trên GitHub và đang được cập nhật nhanh chóng hàng tuần.
(2) Phần mềm được phát triển bằng ngôn ngữ Go, yêu cầu phần cứng thấp, cài đặt đơn giản chỉ với một câu lệnh Docker.
(3) Hỗ trợ nhập/xuất tài liệu ở nhiều định dạng, cung cấp trình soạn thảo phong phú. Ngoài làm trang tài liệu, bạn có thể dùng nó như một hệ thống blog.
(4) Hỗ trợ kết nối với các mô hình lớn để hỗ trợ viết lách, hỏi đáp và tìm kiếm bằng AI.
Tài liệu chính thức của dự án cũng được xây dựng bằng chính PandaWiki, bạn có thể vào đó để xem hiệu quả thực tế.
Tin tức công nghệ
- Tuần trước, một nhóm trộm đã ngang nhiên lái xe nâng đi thuê đột nhập vào bảo tàng Louvre qua cửa sổ giữa ban ngày. Chúng đập vỡ tủ kính, lấy đi trang sức và rời đi chỉ trong vòng 10 phút.
Đến nay lũ trộm vẫn chưa bị bắt, nhưng chiếc xe nâng đó thì bỗng dưng nổi tiếng. Nhà sản xuất người Đức lập tức nhận ra đây là cơ hội quảng cáo tuyệt vời và tung ngay một tấm poster:
Dòng chữ lớn trên poster ghi: “Khi bạn cần hành động nhanh chóng”, dòng chữ nhỏ bổ sung: “(Thiết bị này) có thể vận chuyển tới 400kg báu vật với tốc độ 42 mét/phút, và yên tĩnh như một lời thì thầm”. Quảng cáo này lập tức gây sốt với độ phủ sóng gấp 100 lần các chiến dịch trước đó của công ty.
- FBI vừa triệt phá một vụ lừa đảo đánh bạc sử dụng công nghệ cao.
Trong vụ này, bàn đánh bài thực chất là một máy X-ray. Mọi lá bài úp trên bàn đều bị nhìn thấu hoàn toàn.
Hình ảnh các quân bài sau đó được truyền đến kính thông minh của kẻ gian, giúp hắn không bao giờ thua. Nhóm lừa đảo này đã chiếm đoạt được 7 triệu USD.
- Nike ra mắt mẫu giày trợ lực đầu tiên trên thế giới. Đôi giày này sẽ chủ động kéo bạn về phía trước.
Giày có một vòng đai gắn vào bắp chân để tạo lực đẩy. Bên trong giày tích hợp pin và động cơ điện.
Nike cho biết đôi giày giúp bạn chạy nhanh hơn, xa hơn mà ít tốn sức hơn. Có lẽ sau này trước khi ra đường, chúng ta phải kiểm tra xem giày đã sạc đầy pin chưa.
Bài viết
- Apple không còn chú trọng vào chi tiết nữa (Tiếng Anh)
Phần mềm của Apple vốn nổi tiếng tinh tế, nhưng giờ có vẻ không còn như vậy. Bài viết liệt kê hàng loạt lỗi sơ sài trong các hệ thống mới nhất của Apple, đặc biệt là hiệu ứng kính lỏng trông như được làm vội để kịp ra mắt.
- Chrome mặc định bật giao thức HTTPS (Tiếng Anh)
Chrome thông báo từ tháng 10 năm 2026 sẽ luôn sử dụng giao thức HTTPS. Nếu truy cập trang dùng HTTP, một cửa sổ cảnh báo sẽ hiện lên yêu cầu người dùng xác nhận. Điều này đồng nghĩa với việc giao thức HTTP coi như bị khai tử, trừ môi trường mạng nội bộ.
- Quá trình khởi động Linux (Tiếng Anh)
Bài viết giải thích ngắn gọn và rõ ràng những gì xảy ra sau khi bạn nhấn nút nguồn, từ lúc bo mạch chủ tìm thấy hệ điều hành cho đến khi máy hoạt động.
Giới thiệu 5 phương pháp để xác định ứng dụng nào đang ngốn băng thông mạng nhà bạn.
- Cách submit form bằng dialog (Tiếng Anh)
Ngoài GET và POST, form trên web còn một phương thức ít người biết là dialog (<form method="dialog">). Bài viết hướng dẫn cách sử dụng nó.
- Màu tương đối trong CSS (Tiếng Anh)
Giới thiệu cú pháp CSS mới giúp tạo ra các màu sắc tương đối dựa trên một màu cơ bản.
- Đi bộ ở Trịnh Châu (Tiếng Anh)
Một người Mỹ đến Trịnh Châu và nhận thấy thành phố này rất khác biệt so với các đô thị lớn khác ở Trung Quốc. Nó tràn đầy sức sống trẻ trung và thô ráp, gợi nhớ đến thành phố Detroit thời chưa suy thoái.
Công cụ
Trình bảo vệ màn hình nguồn mở cho macOS cho phép phát nội dung từ các luồng trực tuyến, hỗ trợ cả Youtube.
Firmware nguồn mở cho robot hút bụi, cung cấp đầy đủ tính năng mà không cần kết nối với máy chủ đám mây của nhà sản xuất.
Dịch vụ Web viết bằng Rust giúp tạo biểu đồ trực quan, đồng thời cung cấp mã Mermaid tương ứng.
Công cụ quản lý lịch trình chạy trên dòng lệnh.
Công cụ điều khiển từ xa dựa trên SSH với khả năng tự động kết nối lại phiên làm việc trước đó mà không bị gián đoạn.
Hệ thống quản lý nội dung nguồn mở hỗ trợ nhiều người cộng tác trong thời gian thực.
Trình tạo biểu đồ trực tuyến giúp người dùng không có kiến thức lập trình cũng có thể tạo ra các biểu đồ chuyên nghiệp.
Công cụ viết bằng Rust dùng để chỉnh sửa lịch sử kho Git, ví dụ như khi bạn lỡ tay commit thông tin nhạy cảm.
Bộ component frontend cho các ứng dụng AI, được chuyển đổi từ AI Elements sang shadcn-vue.
Liên quan đến AI
Ứng dụng nguồn mở cho macOS cho phép bạn chọn văn bản trong bất kỳ App nào rồi dùng phím tắt để dịch, tóm tắt hoặc viết lại bằng mô hình AI.
Ứng dụng macOS giúp phân tích thời gian bạn sử dụng máy tính trong ngày. Nó chụp ảnh màn hình mỗi giây rồi dùng AI để tạo ra dòng thời gian hoạt động của bạn.
Trang web chuyển toàn bộ kho mã nguồn GitHub thành một cuốn sách điện tử, rất phù hợp để làm dữ liệu huấn luyện mô hình AI.
Tài nguyên
Bách khoa toàn thư mà Elon Musk vừa ra mắt. Ông còn muốn dùng tia laser khắc các trang web này lên đá rồi phóng vào không gian để “ngăn chặn sự thụt lùi của nền văn minh”. Thực chất hơn 800.000 mục từ ở đây đều do AI tạo ra dựa trên việc biên tập lại Wikipedia.
Tổng hợp đủ loại chủ đề cho ShadCN UI.
Nền tảng học lập trình qua video, có nhiều khóa học miễn phí.
Hình ảnh
Một mét khối đô la
Nhiều người tò mò không biết 1 triệu USD trông sẽ khổng lồ thế nào. Bảo tàng Tiền tệ ở Chicago có một khối lập trường suốt khổng lồ, mỗi cạnh dài 1 mét, chứa đầy những tờ tiền 1 USD.
Theo bảo tàng, khối này chứa đúng 1 triệu USD. Mỗi xấp là 100 tờ tiền, tổng cộng có 10.000 xấp.
Tuy nhiên, một lập trình viên đã nghi ngờ con số này và viết chương trình để đếm thủ công từng xấp tiền qua ảnh chụp độ phân giải cao.
Anh ta phát hiện mỗi cột có 102 xấp, mỗi mặt có 8 cột và có tất cả 19 lớp tiền từ trước ra sau. Tính ra tổng số tiền phải là hơn 1,55 triệu USD.
Tất nhiên, cũng có khả năng bên trong khối lập phương chỉ là giấy báo cũ, và tiền chỉ được xếp ở lớp ngoài cùng. Nếu vậy, số tiền thực tế chỉ vào khoảng 530.000 USD.
Trích dẫn
Kích thước của động vật
Động vật có thể lớn đến mức nào? Liệu có thể tồn tại những con quái vật khổng lồ không? Câu trả lời là không, vì kích thước cơ thể bị giới hạn bởi nhiều yếu tố vật lý. Ví dụ, không thể có một người khổng lồ cao gấp mười lần người bình thường.
(1) Xương: Nếu một người cao gấp 10 lần, rộng gấp 10 lần và dày gấp 10 lần, trọng lượng của họ sẽ tăng lên 1.000 lần. Nhưng tiết diện xương của họ chỉ tăng 100 lần. Điều đó có nghĩa là mỗi đơn vị diện tích xương phải chịu áp lực gấp 10 lần bình thường. Xương người sẽ lập tức gãy vụn, họ thậm chí không thể bước nổi một bước. Đó là lý do động vật càng nặng thì chân càng phải ngắn và to, như voi hay tê giác.
(2) Huyết áp: Động vật càng cao thì càng cần áp lực máu lớn để bơm máu lên cao. Vì thế các loài cao lớn như hươu cao cổ thường có huyết áp rất cao và dễ chết vì đứt mạch máu não.
(3) Diện tích bề mặt: Khi thể tích tăng 1.000 lần, nhu cầu về thức ăn và oxy cũng tăng tương ứng. Tuy nhiên, nếu hình dáng không đổi, diện tích bề mặt chỉ tăng 100 lần. Cơ thể sẽ không hấp thụ đủ oxy qua da hay thức ăn qua ruột. Do đó, các loài lớn buộc phải tiến hóa các bộ phận như mang hoặc phổi để tăng diện tích tiếp xúc với oxy, và ruột phải cuộn lại để tăng diện tích hấp thụ dinh dưỡng.
(4) Hệ hô hấp của côn trùng: Côn trùng không có máu mà vận chuyển oxy trực tiếp qua các ống khí siêu nhỏ. Cách này chỉ hiệu quả trong khoảng cách ngắn. Nếu côn trùng quá dày, phần bên trong sẽ bị thiếu oxy. Đó là lý do côn trùng không bao giờ lớn quá mức nhất định.
Tóm lại, mỗi loài đều có một kích thước tối ưu. Bạn sẽ không bao giờ thấy một con kiến to bằng con người.
Phát ngôn
-
Tôi không còn thấy tài liệu quan trọng nữa, vì các mô hình lớn có thể đọc hiểu mã nguồn mà không cần đến tài liệu. — Simon Willison
-
Khủng hoảng văn hóa không nằm ở việc sách bị biến mất, mà ở chỗ sự chú ý của con người bị phân tán vào những hoạt động hờiợt. Thời đại này giống như đang mắc chứng “tăng động văn minh”, một thế hệ không thể ngồi yên, thiếu tập trung và tư duy thì luôn vụt qua chóng vánh. — Nghiên cứu như một thú vui đã thất truyền
-
Để thực sự hiểu một khái niệm, bạn phải ở mức độ nào đó tự “phát minh” lại nó. Sự hiểu biết không đến từ việc tiêu thụ nội dung một cách thụ động, mà từ một quá trình chủ động tự xây dựng và gỡ lỗi. — François Chollet
-
Con người có thể nổi giận, nhưng không được phép buồn khổ. Cơn giận có thể tạo nên sự bi tráng, còn sự buồn khổ chỉ dẫn đến sự sụp đổ của bản thân mà chẳng đạt được gì. — Immanuel Kant
-
Lợi ích lớn nhất AI mang lại cho tôi không phải là tốc độ nhanh hơn, mà là phạm vi dự án lớn hơn. Tôi có thể làm được những việc mà trước đây mình chưa từng chạm tới. — Neal Agarwal
(Hết)