Mô hình kiếm tiền từ lưu lượng đang sụp đổ
Tuần trước, nhà sáng lập kiêm CEO của Cloudflare, Matthew Prince, đã có một buổi phỏng vấn.
Mô hình kiếm tiền từ lưu lượng đang sụp đổ
Ảnh bìa
Tại vịnh Hải Bối, Thâm Quyến có một cửa hàng tiện lợi nằm ngay trên vách đá, hướng ra biển. Cư dân mạng gọi đây là “cửa hàng tiện lợi đẹp nhất Thâm Quyến”. (via)
Mô hình kiếm tiền từ lưu lượng đang sụp đổ
Tuần trước, nhà sáng lập kiêm CEO của Cloudflare, Matthew Prince, đã có một buổi phỏng vấn.
Ông đưa ra một quan điểm hoàn toàn mới: thời đại “lưu lượng là vua” của Internet sắp kết thúc, AI sẽ đặt dấu chấm hết cho các mô hình kinh doanh truyền thống trên mạng.
Tôi thấy cách ông diễn đạt rất trọn vẹn và đầy sức thuyết phục, đúng phong thái của một sinh viên tốt nghiệp khoa Tiếng Anh và Luật. Tôi tóm tắt lại để chia sẻ cùng mọi người.
Suốt 25 năm qua, công cụ tìm kiếm đóng vai trò là cửa ngõ chính của Internet. Bạn muốn tìm bất cứ thứ gì cũng phải qua tìm kiếm.
Google thống trị mảng này.
Vì lợi ích cá nhân, họ có động lực thúc đẩy Internet phát triển. Internet càng đa dạng, càng hỗn loạn thì Google càng hưởng lợi, vì người dùng không thể rời xa công cụ tìm kiếm khi phải đối mặt với mớ thông tin hỗn độn.
Do đó, Google luôn khuyến khích mọi người sáng tạo nội dung. Chỉ khi có nguồn nội dung dồi dào, giá trị của việc tìm kiếm mới tăng lên.
Để đáp lại, Google cung cấp lưu lượng truy cập cho các nhà sản xuất nội dung, đồng thời giúp họ chuyển hóa lượng truy cập đó thành tiền, chủ yếu qua quảng cáo.
Không phải ngẫu nhiên mà Google vừa là công cụ tìm kiếm lớn nhất, vừa là nhà quảng cáo lớn nhất thế giới.
Thực tế, Google chính là nhà tài trợ lớn nhất của Internet trong 25 năm qua. Nếu không có những công ty như Google tạo ra cơ chế khuyến khích, giúp nhà sản xuất đổi lưu lượng lấy tiền bạc, Internet sẽ không thể bùng nổ như hiện nay.
Nhưng giờ đây tình thế đã thay đổi. Cửa ngõ của Internet đang chuyển dịch từ công cụ tìm kiếm sang công cụ trả lời.
Trước đây, Google đưa cho bạn một tấm bản đồ kho báu, bạn phải tự truy cập các liên kết để tìm câu trả lời. Hiện tại, các mô hình lớn đưa thẳng câu trả lời cho bạn, bỏ qua tấm bản đồ đó.
Ngay cả Google cũng có chế độ AI riêng, chỉ cung cấp đáp án mà không cần người dùng nhấp vào liên kết.
Điều này mang lại sự tiện lợi cho người dùng, nhưng lại không tạo ra lưu lượng truy cập. Toàn bộ mô hình Internet dựa trên lưu lượng bắt đầu sụp đổ.
Một khi mất lưu lượng, nhà sản xuất nội dung không còn cách nào để kiếm tiền. Không có thu nhập, họ buộc phải giảm bớt hoặc từ bỏ việc sáng tạo.
Nội dung do con người tạo ra trên Internet đang teo tóp lại. Nguyên nhân cốt lõi là mô hình “kiếm tiền từ lưu lượng” truyền thống đã không còn hiệu quả.
Tương lai có hai khả năng. Một là các công ty mô hình lớn và nền tảng tự thuê người sản xuất nội dung, hai là họ trích một phần doanh thu trả cho nhà sản xuất để đổi lấy dữ liệu.
Dù theo hướng nào, hình thái Internet mà chúng ta từng biết cũng sẽ biến mất.
Tin tức Công nghệ
- Trên đường phố San Francisco xuất hiện một tấm biển quảng cáo bí ẩn chỉ có năm con số, không kèm theo bất kỳ lời giải thích nào.
https:// {64659, 123310, 75584, 8138, 38271}
Câu đố này lan truyền chóng mặt trên mạng, mang lại hiệu quả quảng cáo cực tốt.
Có người đã nhanh chóng giải mã được: những con số này là ID token trong thư viện tokenizer của OpenAI. Khi chuyển sang từ tương ứng, bạn sẽ có địa chỉ trang web: listenlabs.ai/puzzle.
- Bộ phim hoạt hình Critterz do OpenAI hỗ trợ dự kiến ra mắt tại Liên hoan phim Cannes vào tháng 5 tới.
Phim sử dụng lượng lớn công cụ AI trong quá trình sản xuất. Cốt truyện do một nhân viên OpenAI lên ý tưởng, kể về cuộc phiêu lưu của nhóm sinh vật rừng sau khi làng của chúng bị người lạ tấn công.
Đội ngũ sản xuất thuê họa sĩ vẽ phác thảo, sau đó đưa vào các mô hình AI (bao gồm cả GPT-5) để tạo hình ảnh (hình dưới).
Phương pháp này giúp giảm chi phí và tăng tốc độ. Chi phí sản xuất Critterz ước tính khoảng 30 triệu USD với chu kỳ 9 tháng, thấp hơn nhiều so với phim hoạt hình truyền thống.
OpenAI hy vọng bộ phim sẽ chứng minh tiềm năng của AI trong lĩnh vực sản xuất hoạt hình.
- Hai nhà khoa học máy tính người Mỹ đã sử dụng các vật liệu thực tế như gỗ, giấy, acrylic để tạo ra mã QR 3D.
Mã QR ở trên làm từ gỗ dán, tạo cảm giác phân lớp của vật thể thực.
Loại mã này vẫn quét được bình thường, đồng thời là vật trang trí đẹp mắt. Tôi thấy ý tưởng này rất đáng để nhân rộng.
Một công ty khai thác mỏ ở Úc đang chế tạo tàu điện không cần sạc từ nguồn điện bên ngoài.
Khu mỏ của họ nằm trên đỉnh núi. Khi tàu chở đầy quặng nặng chạy xuống núi, họ tận dụng trọng lực để đẩy đoàn tàu.
Quá trình này giúp chuyển hóa thế năng thành điện năng để sạc pin.
Khi tàu quay lại chân núi và chạy lên đỉnh, vì không chở hàng nên trọng lượng nhẹ, đoàn tàu có thể dùng chính lượng điện đã tích lũy khi xuống núi. Về lý thuyết, nó có thể vận hành lâu dài mà không cần điện lưới.
Bài viết
Bài viết giải thích tại sao tên bảng user lại tốt hơn users.
Tuần này, một vài gói npm phổ biến như Chalk và strip-ansi bị chèn mã độc. Lượng tải xuống hàng tuần của chúng lên tới 1 tỷ lượt. Bài viết đi sâu vào chi tiết cuộc tấn công này.
Hướng dẫn sử dụng tính năng template của Pandoc để biến tệp Markdown thành tài liệu chuyên nghiệp chỉ với một dòng lệnh.
Bài viết hướng dẫn dùng CSS và SVG để mô phỏng hiệu ứng kính lỏng của Apple. Bạn nên xem phần demo ở cuối bài, cực kỳ ấn tượng (chỉ hỗ trợ trình duyệt Chrome).
Tác giả không có nền tảng nhạc lý nhưng đã dùng AI để tạo ra bản nhạc không lời đầu tiên của riêng mình và phát hành trên QQ Music. (@theodoruszq đóng góp)
Khi một người dùng gửi quá nhiều tác vụ vào hàng đợi làm ảnh hưởng đến những người khác, đó gọi là vấn đề “người hàng xóm ồn ào”. Bài viết đề xuất một giải pháp xử lý.
Phân tích chi tiết sự ưu việt trong vị trí địa lý của Mỹ: điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển kinh tế và khiến kẻ thù bên ngoài rất khó xâm lược.
Công cụ
Trình phát nhạc đa nền tảng trên máy tính, hỗ trợ tìm kiếm, phát và tải nhạc từ các nền tảng streaming, hoàn toàn miễn phí và không quảng cáo.
Công cụ trực tuyến giúp tách giọng nói rõ ràng từ âm thanh có nhiều tạp âm.
Công cụ thống kê lượt truy cập website dựa trên Cloudflare Worker.
Công cụ dòng lệnh giúp chia sẻ cổng TCP nội bộ ra bên ngoài.
Một module JS dùng để xác thực tham số dòng lệnh đầu vào theo cách tiếp cận tổng thể khá mới mẻ, xem thêm tại tài liệu.
Phần mềm đọc sách chuyên dụng cho các thiết bị màn hình E-ink.
Backend đa năng cho website gói gọn trong một tệp duy nhất, bao gồm cơ sở dữ liệu, quản lý người dùng, bảng điều khiển Web và RESTful API. (@moreant đóng góp)
Phần mềm nén ảnh mã nguồn mở đa nền tảng, được viết bằng ngôn ngữ Rust. (@AkiraBit đóng góp)
Ứng dụng WeChat nhỏ mã nguồn mở để tạo ảnh đại diện ngẫu nhiên. (@xingxingc đóng góp)
Component render Markdown cho Vue, tối ưu cho các tình huống truyền dữ liệu Markdown dạng stream của AI. (@Simon-He95 đóng góp)
Liên quan đến AI
Thư viện Python giúp thêm thông tin metadata vào tệp tin, chủ yếu dùng để đánh dấu nội dung do AI tạo ra. (@ihmily đóng góp)
Bộ gõ giọng nói AI miễn phí cho Mac và Windows, hỗ trợ 5 bộ engine nhận dạng khác nhau. (@oldcai đóng góp)
Server MCP do cộng đồng phát triển, cho phép AI đăng bài, lấy danh sách gợi ý và tìm kiếm nội dung trên Tiểu Hồng Thư. (@xpzouying đóng góp)
Cuốn sách điện tử mã nguồn mở giới thiệu kiến thức cơ bản về mô hình lớn và hướng dẫn cách tạo ra một phiên bản siêu nhỏ (dựa trên mô hình Qwen).
Tài nguyên
Lucasfilm phát hành bản đồ chính thức trên trang chủ, đánh dấu vị trí của mọi hành tinh từng xuất hiện trong phim.
Trang web trưng bày hiệu ứng của các framework CSS (tương tự CSS Zen Garden), chuyên sưu tập các framework CSS không dùng class (classless).
Trang web cho bạn biết việc truy cập một trang web có thể làm rò rỉ bao nhiêu thông tin cá nhân. Những thông tin này tạo nên dấu vân tay trình duyệt để theo dõi bạn.
Hình ảnh
Năm 1973, nhà thống kê người Anh Francis Anscombe giới thiệu bốn biểu đồ phân tán dữ liệu.
Bốn tập dữ liệu này có phân phối khác hẳn nhau nhưng lại có chung giá trị trung bình, phương sai, hệ số tương quan và hồi quy tuyến tính.
Qua đó, Anscombe chứng minh rằng không thể chỉ dựa vào các chỉ số thống kê mà phải quan sát biểu đồ và các điểm dữ liệu bất thường.
Cửu Long Thành Trại tại Hồng Kông bị phá dỡ vào thập niên 90, từng là nơi có mật độ dân số cao nhất lịch sử. Trên diện tích bằng bốn sân bóng đá có tới hàng vạn người sinh sống.
Một kiến trúc sư nước ngoài đã tái hiện lại địa danh này trong trò chơi Minecraft.
Trích đoạn
Nhiều thập kỷ qua, ngành phần mềm đồng thuận rằng hệ thống kiểu (type system) vô cùng hữu ích và quan trọng.
Mọi người tin rằng hệ thống kiểu giúp phát hiện lỗi ngay từ giai đoạn biên dịch, dẫn đến việc ra đời của những hệ thống ngày càng phức tạp.
Tôi không nghĩ vậy. Hệ thống kiểu không phải giải pháp cốt lõi cho sự phức tạp, ngược lại nó còn tạo ra những rắc rối không đáng có.
Chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng các hệ thống lớn và tin cậy mà không cần hệ thống kiểu.
Hãy nhìn vào các hệ thống phần cứng. Các kỹ sư điện tử chế tạo những hệ thống chứa hàng triệu linh kiện với các tương tác cực kỳ phức tạp. Họ làm thế nào để đảm bảo sự tin cậy?
Họ dựa vào các nguyên tắc kiến trúc: tính mô-đun, giao diện tường minh và trình tự gọi nghiêm ngặt.
Nếu bạn có thiết kế kiến trúc tốt, hệ thống kiểu không còn là bắt buộc. Dưới đây là hai ví dụ.
(1) Đường ống (pipe) của UNIX kết hợp hàng chục chương trình thành luồng công việc phức tạp mà không cần kiểm tra kiểu. Mỗi thành phần đều tuân thủ quy ước: không để lộ nội dung bên trong ra ngoài, giao tiếp bên ngoài chỉ qua dữ liệu văn bản đơn giản và rõ ràng.
(2) Chính Internet cũng không có bộ kiểm tra kiểu tập trung. Server HTTP, client, hệ thống email hay bộ phân giải DNS tương tác qua các giao thức đơn giản, tuân thủ nguyên tắc lỏng lẻo về liên kết và tinh gọn về giao diện.
Tóm lại, khi các thành phần được tách biệt thực sự và giao tiếp qua giao diện đơn giản, ngay cả hệ thống khổng lồ cũng vẫn dễ hiểu.
Tương lai của lập trình không nằm ở việc phân tích hệ thống phức tạp tốt hơn, mà ở việc xây dựng hệ thống đơn giản tốt hơn.
Trích dẫn
1.
OpenAI lên kế hoạch mở học viện trực tuyến để dạy kiến thức AI và giúp người dùng tìm việc mới. Thật mỉa mai khi Walmart lại là một trong những công ty đầu tiên tham gia chương trình này.
— OpenAI cướp mất công việc, rồi đề nghị giúp bạn tìm việc tại Walmart
2.
Nếu Mỹ muốn học tập Trung Quốc, hãy bắt đầu từ những ưu điểm của họ, chẳng hạn như việc thực sự học toán trong trường học.
— Một người dùng trên Hacker News
3.
Giả sử một mô hình lớn được yêu cầu cho biết ngày sinh của ai đó nhưng nó không biết. Nếu nó đoán “ngày 10 tháng 9”, nó có 1/365 cơ hội đúng. Nếu trả lời “tôi không biết”, cơ hội đúng bằng không.
— Tại sao các mô hình ngôn ngữ lại xuất hiện ảo giác
4.
Anh vừa xuất bản một cuốn tiểu thuyết kỳ ảo kể về các nghiên cứu sinh Đại học Cambridge xuống địa ngục cứu linh hồn giáo sư hướng dẫn, chỉ để giáo sư có thể viết cho họ một lá thư giới thiệu.
Bất kỳ ai từng học cao học đều hiểu rằng câu chuyện này chẳng phải trò đùa.
— PublicBooks.org
5.
Tôi vừa gia nhập một công ty AI và nhận ra một đồng nghiệp đã không động vào mã nguồn suốt vài tuần. Anh ấy chỉ viết tài liệu thiết kế bằng tiếng Anh đơn giản rồi để AI thực thi. Khi cần sửa lỗi, anh ấy chỉnh sửa tài liệu chứ không phải mã nguồn.
Điều này khiến tôi nhận ra sâu sắc: chúng ta đang chứng kiến sự kết thúc của thời đại con người thủ công chuyển hóa ý tưởng thành mã nguồn.
— Những lập trình viên cuối cùng
(Hết)